Nýliðin helgi stendur eftir í minningunni sem ein af betri sleðahelgum sem undirritaður man eftir. Kemur þar margt til. Veðrið var frábært, sleðafærið sömu leiðis, tækifæri gafst til að ferðast um flottustu sleðaleiðir beggja vegna Eyjafjarðar, snjókrossmótið í Ólafsfirði brást ekki frekar en við var að búast og síðast en ekki síst var Sleðasíðan með til afnota glænýjan Ski-doo MX Z Renegate 600 SDI H.O. Reynsluakstrinum sem slíkum verða gerð ítarleg skil hér á síðunni seinna í vikunni en að þessu sinni farið fljótt yfir sögu í ferðum helgarinnar.

Léttur hringur um Tröllaskaga

Á laugardeginum tóku margir daginn snemma og stormuðu út í Ólafsfjörð til að taka eina bunu áður en keppnin byrjaði. Má segja að Tröllaskaginn hafi iðað af sleðum allan daginn. Óku menn vítt um, m.a. til Siglufjarðar og Héðinsfjarðar. Voru þeir þannig búnir með góðan dagsskammt strax upp úr hádegi. Síðuhöfundur lét sér nægja að mæta skömmu áður en snjókrossmótið hófst og fylgdist með tilþrifunum þar. Að keppni lokinn var síðan tekinn léttur hringur í góðra vina hópi, svona rétt til að venjast nýja sleðanum.

Nú var komið að Fjörðum

Sunnudagurinn lofaði ekki síður góðu og nú var stefnan tekin út með Eyjafirði að austan. Ferðafélagar voru þeir Sigurgeir á 900 Mountain Cat og Smári Sig á RMK 800. Á Grenivík var stefnan tekin upp í fjall eftir hinum magnaða vegi sem Bjössi í Kaldbaksferðum hafði forgöngu um að gera. Er ljóst að hann er mikil bót fyrir sleðamenn þegar jafn snjólítið er á láglendi og nú. Á planinu stóð yfir viðgerð á gömlum XLT. Þótti síðuhöfundi það allmerkileg sjón, enda átti hann slíkan sleða árum saman og þurfti aldrei að hreyfa skrúfu. Þótt freistandi væri að hafa viðdvöl og fylgjast með framvindu viðgerðarinnar var brunað af stað inn Grenjárdal og áfram út Trölladal. Færið og veðrið var eins og það gerist allra best og var nú rennt í fjallaskörðin eitt af öðru. Ekki var linnt látum fyrr en staðið var á brún Keflavíkurdals. Var síðan snúið til baka og kaffistopp tekið í sólskininu á hlaðinu í Þönglabakka. Þar er ansi snjólaust í kring en þó alveg vandræðalaust að aka. Að kaffi loknu var ekið yfir í Hvalavatnsfjörð. Þar er einnig mjög snjólétt og nenntu menn ekki að vera í þræðingum þegar nægur er snjórinn hærra uppi. Var því nefinu snúið til fjalls á ný og enn fleiri brekkur sigraðar, áður en komið var aftur í bílana fyrir ofan Grenivík. Frábær dagur að baki. – Halldór

Heyrst hefur…
…að þeir sem óku með Smára og Sigurgeir fyrir hádegi á laugardaginn hafi ekki treyst sér aftur seinnipartinn
…að 600 sé alveg nóg

Myndirnar tóku síðuhöfundur, Smári Sig. og Sigurgeir Steindórs.

Margir voru á ferli í Ólafsfirði og nágrenni í gær til að nota allan nýja snjóinn áður en hann færi aftur. Þeirra á meðal var Smári Sig. sem hafði vaðið fyrir neðan sig og fór í félagsskap tveggja fílefldra lögreglumanna, þeirra Hemma og Jobba. Sendi hann meðfylgjandi ferðasögu og myndir.

Púður, púður, púður

Við ætluðum að taka af á Dalvík og keyra þaðan á sleðum yfir í Ólafsfjörð. Á Dalvík var hins vegar enginn snjór svo ekið var á bílunum til Ólafsfjarðar. Þar hafði snjóað síðustu daga og allt hvítt. Brunað var af stað upp Syðriárdalinn og hvílíkt færi. Púður, púður, púður svo aka þurfti “full rör”. Greinilega margir á ferð og slóðir um allt. Eftir mikinn svita og hita komumst við upp úr dalnum og horfðum niður í Héðinsfjörð. Þá höfðu Jósavin og Robbi bæst í hópinn.

Og allir komu þeir aftur… (upp)

Eftir drykklanga kaffi- og vökvapásu var strikið tekið niður í Héðinsfjörð. Ekki fóru allir niður í dalbotn….sem betur fer því það sem eftir lifði dags fór í að koma hersingunni upp aftur. Er leið á daginn fjölgaði verulega á staðnum því margir fóru yfir til Siglufjarðar og voru á bakaleið aftur í Ólafsfjörð. Því var margmenni og margar ráðleggingar til þeirra sem ekki komust upp. Margir misbeittir ökumenn reyndu við aðra sleða enn sína eigin með þó misjöfnum árangri. Allir fóru upp að lokum , reyndar sumir í snæri. Talið er að sjaldan hafi menn misst eins mikinn vökva og þennan dag.

Hin árlega vélsleðakeppni í Mývatnssveit var sem kunnugt er haldin um síðustu helgi. Sumir nýttu laugardaginn betur en aðrir. Þannig fóru Smári Sig., Benni á Bílvirkja, Sigurgeir og tveir upprennandi kappakstursdrengir, þeir Valur og Ævar, af stað árla morguns, tóku létta sleðaferð áður en keppni hófst og aðra að henni lokinni. Smári sendi eftirfarandi ferðasögu og Sigurgeir lagði til myndir.

Auðvitað mættum við snemma til hátíðarinnar í Mývatnssveit á laugardag en alla leiðina austur var hvergi snjó að sjá. Það var ekki fyrr en í Kröflu sem einhvern skafl var að finna. Hann var auðvitað nýttur og byrjuðum við á að taka eina bunu norður eftir að Gæsafjöllunum og þaðan stefnt á Þeistareykjaskála. Færið í harðara lagi og þurfti að hafa “ribburnar” niðri. Þeir sem ekki höfðu slíkan búnað hlýnuðu heldur mikið. Ekki var hægt að komast í skálann þar sem snjórinn var akkúrat enginn þar í kring. Á baka leið í Kröflu var farið að Víti og upp á Hábunguna.

Þá var kominn tími til að renna á mótssvæðið og fylgjast með keppnisdrengjunum sýna listir sínar. Allt það dæmi virtist ganga stórslysalaust fyrir sig og held það sé bara gott að ekki var búið að finna þetta upp hér á árum áður. Gömlu mennirnir fóru nefnilega í brautina þegar allir aðrir voru farnir. Sannast sagna var betra að fara hægt og rólega svo ekki hlytist tjón af.

Eftir keppnisatganginn töldu Ingi í Bílaver og Pétur hótelhaldari að það þyrfti að sýna okkur nokkra nýja staði og brunuðu af stað með okkur í halarófu ásamt nokkrum austan mönnum. Greinilegt að tímaskortur var í uppsiglingu því ekið var eins og “búðingarnir” komust. Fyrst reynt við skálann við Eilífsvötn og síðan að skála all sérstökum sem heitir Híði. Greinilegt var að þeir kumpánar Ingi og Pétur voru ekki í sinni fyrstu ferð á þessum slóðum. En til baka að bílunum komum við aftur og alveg á met tíma.

Sagt var…
…að Smári Sig hafi ekki þorað að taka neitt nesti með sér í túrinn, eftir aðganginn í síðustu ferð
…að Sigurgeir ætli ekki að setja nýja GPS inn á sleðann fyrr en búið er að smíða þjófheldar festingar
…að Benni hafi ekki mátt fara á eldhúsbílnum austur
…að kappakstursdrengirnir á hafi ekki komist eins hratt og “gömlukarlarnir

Margir brugðu sér á sleða á blíðunni sl. laugardag. Síðuhöfundur fór ásamt fleirum í könnunarferð inn á hálendið og reyndust bæði færi og snjóalög betri en gert var ráð fyrir í kjölfar hlýindanna undanfarið.

Fínt á Fjallinu

Farið var upp af Öxnadalsheiði og verður að segjast eins og er að Kaldbaksdalurinn er afskaplega lélegur neðantil. Snjólög eru líkari því sem eru í maí-júní í eðlilegu árferði. Þó var vandræðalaust að þræða sig fyrsta spottann og þegar kom ofar í dalinn var nægur snjór. Upp á Nýjabæjarfjalli er allt á kafi og kom skemmtilega á óvart að þó nokkuð nýsnævi var ofan á harðfenninu. Færið var hreint út sagt frábært. Brunað var inn í Laugafell með viðkomu í Litlakoti og þar tekin kaffipása. Þó nokkur snjór er í kringum Laugafell og engar þræðingar. Ýmis mál voru krufin til mergjar í kaffitímanum, m.a. tófuveiðar, snjóalög o.fl. Sýndist þar sitt hverjum.

Fínn hringur

Frá Laugafelli var ekið áleiðis að Galtabóli og þaðan í Landakot, alltaf í sama góða færinu. Frá Landakoti var stefnan tekin áleiðis í Bergland, með viðkomu á brún Eyjafjarðardals. Áð var í Berglandi og síðan tekin örugg stefna norður í Litlakot. Þar bættust Siggi Bald og Mummi Lár í hópinn og voru að koma úr fínni ferð á Bárðarbungu. Var nú greið leið til baka norður Nýjabæjarfjall og í bílana.

Tapað nesti

Ferðin var án allra stórtíðinda. Þó lenti síðuhöfundur í þeirri óskemmtilegu reynslu að flutningsaðili sem fenginn var til að geyma nesti hans reyndist ekki vandanum vaxinn. Losnaði lokið á kaffibrúsanum og drjúgur hluti innihaldsins helltist niður, sem betur fer bara í pokann hans Smára. Hafa í framhaldinu vaknað áleitnar spurningar um fjöðrunina á RMK. Meðfylgjandi myndir tóku Smári Sig og Halldór Jónsson í ferðinni.

Eins og fram hefur komið var áformað að fara dagsferð í Laugafell á vegum EY-LÍV sl. laugardag. Þegar til kom þótti ráðlegra að breyta áætlun og var stefnt út á Grenivík þar sem Guðni Hermannsson (í Straumrás) tók við hópnum og leiddi um heimalendur sínar. Áttu menn þarna hreint frábæran dag. Guðni sendi bráðskemmtilega frásögn um ferðina og Alfreð Schiöth lagði til myndir.

Legið undir yfirbreiðslu á Lynx

Við hittumst við Shell á Akureyri því ferðin átti að vera, ef gæfi veður og færi, Öxnadalsheiði- Laugafell og heim aftur, en hitt til vara. Eftir að hafa legið um stund undir yfirbreiðslunni á Lynxinum ákvað Björn formaður að vegna ótryggs veðurs inná hálendinu, væri bezt að stefna hópnum í Fjörður / Flateyjardal (þar er að sjálfsögðu alltaf bezta veðrið og leiðsögn í lagi).

Lagt af stað

Farið var upp frá Grenivík á 29 sleðum en einhverjir hljóta að hafa verpt á leiðinni því að í Þönglabakka voru þeir orðnir 35. Fórum við sem leið lá upp á Grenivíkurfjall út Grenjárdal og norður á Þröskuld. Á þessum kafla tóku nokkrir úr hópnum eldsnögga bunu á Kaldbak og voru snöggir að því. Héldum síðan út Trölladal og fórum síðan inn Þverdal og yfir illræmd skörð sem reynst hafa mörgum sleðamanninum erfiður farartálmi og ýmsir þurft að snúa frá. En í þetta sinn gekk allt eins og í sögu þrátt fyrir nokkurt svell í brekkunni og eilitlar hjartsláttartruflanir örfárra ferðafélaga.

Aldrei skal ég ganga

Eftir smá stopp þarna á brúninni( nokkrir báðu um nestispásu en fengu ekki) var haldið sem leið lá yfir í Hóls- og Bakkadal og þar norður um með stefnu á hið gamla höfuðból og prestssetur Þönglabakka. Þegar komið var útá láglendið kom í ljós að mestallur snjór var horfinn og hafði fararstjórinn töluvert mikið fyrir því að þræða skorninga vítt og breitt um hið heimsfræga tún Þönglabakkastaðar, (en það nefnilega er túnið sem kötturinn fótbraut sig á hérna um árið) því eins og sönnum sleðamönnum sæmir dugir ekki að ganga þegar hægt er að keyra. Gátum við að lokum eftir nokkra fyrirhöfn lagt sleðunum hérumbil alveg við húsvegginn.

Sást til Noregs?

Eftir langa og langþráða nestispásu og frægðarsögustund héldum við áfram suður og yfir höfðann og var býsna hlykkjótt leiðin kringum þúfnastykki og framhjá grjóti og drullu en allt hafðist það nú samt. Ókum síðan suður hlíðina ofan við Tindriðastaði, Kussungstaði og Þverá og tókum næst hús á Gili. Þar var áð um stund, enda ýmsir orðnir svangir aftur. Frá Gili fórum við suður Tungur og yfir Hávörður og austur um Leirdal skammt norðan við Gljúfurárvað og þaðan beint á ská yfir í Heiðarhús á Flateyjardalsheiði. Þar var enn sest að snæðingi um stund. Síðan hélt hluti hópsins heim á leið um Bakkaheiði til Grenivíkur en aðrir fóru upp í skarðið ofan við Náttfaravíkina. Þar var útsýn víð og fagurt um að litast. Taldi einn ferðafélagi sig sjá alveg til Noregs en flestir voru nú á því að um Húsavík væri að ræða.

Laugardaginn 14. febrúar sl. fóru sjö ferðafélagar á sex sleðum af stað frá Stöng í Mývatnssveit áleiðis í skála Ferðafélags Akureyrar, Bræðrafell sem stendur austan við Kollóttudyngju. Jakob Kárason er skálavörður þessa skála og vart mun finnast skáli á fjöllum sem betur er útbúin en þessi skáli þótt hann sé ekki stór. Steini Pje sendi eftirfarandi ferðasögu og myndir.

Á fimmtudegi var hringt í Skútustaði og þá var sagt gott sleðafæri og hægt að komast suður með Bláfjalli og var það ætlun hópsins að fara þaðan. Þegar Mývatssveitin blasti við var ljóst að mikinn snjó hafði tekið upp og ekki fært að fara þá leið. Því var ekið að Stöng og haldið þaðan. Ferðafélagarnir hafa áður eldað grátt silfur við Kráku sem er bergvatnsá sem kemur undan hrauninu sunnan Sellandafjalls og sjaldnast hægt að komast yfir hana á snjó. Því urðum við að aka suður fyrir upptök Kráku og þaðan til norðurs í átt að Sellandafjalli, austur að Bláfjalli og þaðan til austurs. Ef ég man rétt er sagt að tröllkerling, Kráka sem bjó í Sellandafjalli hafi reiðst er smalastrákur sem hún hafði rænt og haft hjá sér í hellinum strauk frá henni, og þá tekið upp hrísvönd og dregið niður rás þá er áin nú rennur í og sagt að áin mundi alltaf verða til bölvunnar. Þetta var því verulegur krókur fyrir okkur ferðafélaganna og er við komum að Hvammsfjöllum var orðið myrkur og ógerlegt að þræða gegn um hraunið. Auk þess voru viðsjárverðar bleytur og ein slík nægði fyrir skálavörðinn til að festa fákinn sinn. Því var snúið frá og hringt í Svartárkot og pöntuð gisting en hjónin í Svartárkoti hafa komið upp góðum bústað og frábært var að gista hjá þeim.

Sunnudagsmorguninn heilsaði með góðu veðri og fylgdi Tryggvi bóndi okkur norður fyrir Grjótá, en nægur snjór var milli Svartárkots og Stangar ef farið er nægilega vestarlega. Að sjá var nægur snjór í Dyngjuföllum og frá Svartárkoti er frábært að fara dagferð um það svæði. Vil því benda á þessa góðu gistingu. Þeir sem ferðina fóru voru, greinarhöfundur Steini Pje, Gunnar Helgason, Vilhelm Ágústsson, Jakob Kárason, Kristján Grant, Hólmar (tengdasonur Stjána) og sonarsonur Steina, Ísak Már 11 frá Hjalla í Reykjadal.

Gríðarlegur fjöldi sleðamanna var á ferð um helgina í frábæru veðri. Smári Sig. ók grimmt báða dagana og sendi meðfylgjandi upplýsingar um snjóalög.

Laugardagur

Á laugardag fórum við inn úr Glerárdalnum í Skjóldal og inn á Nýjabæjarfjall. Þar var allstaðar nægur snjór og frábært færi. Kíktum ofan í Þverdal og Villingadal. Þar er akkúrart enginn snjór og dreg ég í efa að Villingadalurinn sé fær.

Sunnudagur

Hvert fóru allir?

Á sunnudag var farið á Vaðlaheiði suður og niður í Gönguskörð. Á heiðinni var hreint frábært púður og allt á kafi í snjó. Gilið niður í Gönguskörð var ágætt en snjórinn minnkaði þegar komið var vestur úr Gönguskarðinu. Héldum þá inn Garðsárdal, sem var ágætur norðantil en innan við skálann Adda tók að minnka heldur. Runan uppúr var ansi snjólaus og áin opin í miðri brekku. Þegar upp í Almenningin var komið tók aftur við hreint frábært færi.

Laglegir RMK-ar.

Það voru ýmsir sleðamenn sem tóku þátt í helgarfjörinu. Halldór Jóns var auðvitað að prófa nýju græjuna, Polaris 800 Switchback með ýmsum aukabúnaði, og var sáttur.

Í gær skruppu þeir frændur Guðni í Straumrás og Jói Eysteins á Eyrarlandi ca. 100 km hringferð um Fjörður (Grenivík-Kaldbakur-Gil-Þönglabakki-Kaldbakur-Grenivík) með ýmsum útúrdúrum.í algjörri “bongó-blíðu” eins og Guðni sagði. Færið er frekar hart fyrir neðan ca 300 metra en samt föl ofaná til kælingar. Annars alveg frábært. Mjög magurt er á láglendi fyrir utan Gil og í kringum Þönglabakka. Guðni sendi meðfylgjandi mynd en eins og athugulir lesendur munu eflaust taka eftir þá ók Jói á “réttu sortinni” í þessari ferð. Þ.e. réttu sortinni að mati Arctic Cat mannsins Guðna en Jói hefur fram til þessa fremur verið tengdur við Polaris.

Fjölmargir drifu sig á sleða um helgina, enda menn orðnir spenntir að skoða allan snjóinn sem bæst hefur við síðustu daga. Í Glerárdalnum ofan Akureyrar var mikil sleðaumferð og sendi Halldór Jónsson eftirfarandi ferðasögu og myndir.

Polaris af ýmsum gerðum

Það varð nú ekki hjá því komist að skoða snjóalög í næsta nágrenni Akureyrar þegar smá hlé varð á snjókomunni og vel viðraði. Við skelltum okkur fimm félagar í sunnudagsskoðunarferð í gær, 18. janúar, á Glerárdalinn. Þeir sem fóru voru. Benedikt á Bílvirkja á Polaris Indy 600 Touring, Guðlaugur Már (strákurinn Gulli) á Polaris 440, Sigurgeir í Vélsmiðjunni á Polaris XC 600, Smári á nýju græjunni Polaris RMK 800 og undirritaður á Polaris Classic Touring ofurfimmunni sem reyndar er með 700 vél með meiru. Þetta var sem sagt töluverð blanda, bæði manna og sleða, þótt sleðategundin hafi bara verið Polaris.

Hæfilega langt og gróft

Veðrið var gott, sérstaklega framan af, en skyggni varð lélegt þegar kom fram á seinni hluta dagsins fyrir myrkur. Færið var hins vegar frábært; mikill púðursnjór en það verður nú að viðurkennast að erfitt var það stundum fyrir nokkra í hópnum. Það leyndi sér ekki að gott var að hafa hæfilega langt og gróft belti og ekki spillti fyrir að vélarstærðin væri í efri flokknum og hestöflin 130 til 150. Svo var auðvitað líka gott að þyngdin á sleða og manni væri hæfileg. Hæfilegt er auðvitað teygjanlegt og gildir ekki það sama um alla. Gott reyndist að hafa einn ungan og hraustan til að koma sumum sleðunum upp erfiðustu brekkurnar. Skrýtið hvað þeir láta betur að stjórn og komast meira hjá sumum; eða kannski er það bara ekkert skrýtið!

Fjallabak til baka

Þrömin reyndist flestum erfið svo fara varð “fjallabak” til baka. Ekki var það átakslaust en allt hafðist farsællega að lokum. Á heimleiðinni var stoppað við Lamba og seinna kaffið og kakóið drukkið og reynt að tæma nestisboxin. Tókst það hjá sumum en ekki öllum. Undirritaður mun því keppast við að tæma nestisboxið næstu daga þannig að það verði tilbúið fyrir nýja áfyllingu í vikulokin. Ekki er ólíklegt að fararskjótinn verði þá nýr Polaris, með 800 vél, 155 hestöfl, gróft 144″ belti og þyngd sleðans verði í neðri kantinum. Þá er eins gott að ökumaðurinn standi sig, því ekki verður sleðanum um kennt, ef strandað verður í miðri brekku á sama tíma og aðrir komast á toppinn. Það voru þreyttir en ánægðir ferðafélagar sem skiluðu sér heim aftur síðla dags.

Smári Sig. fór ásamt fleirum á jeppa inn í Gæsavötn um helgina. Að hans sögn er lítill snjór þar í kring og ekki hægt að komast á jökul upp frá Gæsavötnum. Farið var upp Bárðardal og að sögn Smára var ansi gaman að keyra frá Fossgilsmosum í Laugafell, töluvert púður og þungt færi. Frá Laugafelli er ansi rýrt að sjá til vesturs. Færið frá Laugafelli var hart og austur fyrir Bergvatnskvíslina er bara fínn snjór. Mjög rifið og autt er að sjá norðan undir Tungnafellsjökli. Komið var við hjá gígnum Bokka, sem væntanlega er ekki mikill ferðamannastaður alla jafna, en vert er að sögn Smára að kíkja á hann á veturna þegar hægt er að komast að honum.

Sem fyrr er enginn snjór í Gæsavötnum nema rétt í kringum hurðina á skálanum. Sökum snjóleysis er ekki hægt að fara á jökul við Gæsavötn. Þar er ekki kominn nægur snjór í jökulgarðana og ruðningana sem yfirleitt fyllast að vetri. Eina ráðið er að fara upp hjá Kistufelli eða Köldukvíslarjökulinn. Smári og félagar fóru inn á jökul við Kistufell. Það var mjög fínt og færið á jöklinum flott – púður yfir öllu. Meðfylgjandi myndir tók Smári í ferðinni.

Sleðamenn virðast hafa verið nokkuð duglegir að keyra um jóladagana. Mest er um stuttar skreppur, enda dagurinn ekki langur á þessum árstíma. A.m.k. einn hópur úr Eyjafirði fór þó í lengri ferð inn á hálendið um jólin.

Það voru þeir Eiríkur Jónsson, Smári Sig., Hreiðar í Vín, Jón Björns. og Sigurgeir Steindórs. sem lögðu í´ann árla dags síðastliðinn laugardag. Ekið var á bílum inn Þormóðsstaðadal þar sem sleðar voru teknir af kerrum, enda stefnan að aka upp Kerhólsöxlina. Þótt snjólítið væri þar fremra var vandræðalaust að komast upp. Lúmskur steinn varð þess þó valdandi að för eins sleðans varð aldrei lengri en nokkur hundruð metrar og mátti eigandinn bóta í það súra epli að snúa við í bæinn.

Nægur snjór en lélegt austan við fljót

Er kom inn á fjallið var nægur snjór og frábært færi. Ekin var full ferð í Landakot og stefnan tekin austur í Gæsavötn með viðkomu í Sandbúðum. Ágætur snjór var austur að Skjálfandafljóti en mjög lélegt þar fyrir austan. Eftir stopp í Gæsavötnum var snúið til baka og nú stefnt í Laugafell þar sem gist var um nóttina. Daginn eftir var ekið niður að skálanum Grána og var allgóður snjór á þeirri leið. Loks var stefnan tekin til baka í bílana. Komust allir þangað fyrir eigin vélarafli, þór ónýt lega í einum sleða og bensíntruflanir í öðrum settu mark sitt á ferðina, í bland við grimmdarfrostið. Meðfylgjandi myndir tóku Smári Sig. og Eiríkur í ferðinni.

Smári á góðri stundu (á Yammanum).

Í gær kíktu þeir Hreiðar í Vín, Smári Sig. og Sigurgeir Steindórs á hálendið upp af Eyjafirði. Sendi Smári eftirfarandi frásögn af ferðinni.

Það var varla farið að skíma af degi þegar formaðurinn hringdi og sagði að nú ætti að drífa sig. Vertíðin byrjar vel, hann fullbeittur, ákveðinn og varla að maður væri búinn með morgunkaffið. Þegar svo sást til himins kom í ljós að sólin kæmi fljótlega á loft, heiður himinn og töluvert frost.

Það stóð á endum, þegar komið var fram að Brúsahvammsbrekkunni var tekið af og allt bjart framundan. Formaðurinn lagði áherslu á að menn yrðu að vera á góðum sleðum, það væri mjög brýnt og taldi rétt að slá undir “spari” sleðanum sínum fyrir Smára Sig. Þetta gengi ekki lengur. Smári fékk því bláa RMK´inn formannsins þennan með litasjónvarpinu. Sjálfur þurfti formaðurinn endilega að rifja upp hvað svarti RMK´inn var ofboðslega góður. Sigurgeir var enn á gömlu græjunni frá í fyrra en með allt niður um sig, ekkert siglingatæki, bara festingar. Reyndi að útskýra fyrir okkur að hann væri búinn að borga inná nýtt litatæki, umboðsmaðurinn hefði vélað sig til að kaupa og borga en ekkert tæki birtist. Þegar fara átti af stað kom auðvitað í ljós að ekki var allt meðferðis, greinilegt að einhver hefur ruglað öllum sleðabúnaðinum heima í bílskúr í sumar, sennilega hefur konan eitthvað verið að endurraða. Það svona vantaði eitt og annað.

Ekki var til setunnar boðið að nýta veðrið og þetta frábæra færi sem lá fyrir. Fullbeittir var brunað inn allan Eyjafjarðardal og færið bara alveg magnað. Þegar komið var upp úr Rununni hafði veðrið skipt um gír, kominn fræsingur af suðvestan og skafrenningur, en fullt af snjó. Áfram var haldið inn fjall og heldur bætti í vindinn og skyggnið varð núll. “Ekki bogna, ekki bogna, aðeins lengra strákar,” heyrðist í formanninum. Þetta var greinilega allur pakkinn. Það var ekki fyrr en innundir Landakotsafleggjara sem samkomulag náðist um að snúa við. Enda urðu menn að ná í bæinn fyrir kvöldmat. Íþróttatíminn byrjar kl 7 og þangað verður að mæta þó ekki væri nema til að segja ferðasöguna. Það stóð á endum, að rétt náðist í bæinn fyrir íþróttatímann, með brosið út að eyrum.

Svona rétt í lokinn “hann er nú svo sem ágætur sá blái.”

Sleðamenn vissu að nú eru síðustu forvöð að ganga frá sínum málum á hálendinu áður en snjóar hellast yfir, því vitað er að mikill snjór og góður er í vændum. Smári Sig. sendi eftirfarandi sögu og myndir frá ferð helgarinnar.

Nýtt orkuver

Byrjað var á að fara í Laugafell þar sem rafvirkinn dró úr pússi sínu nýja stjórnstöð fyrir raforkuverið. Nú gætu menn fylgst með spennunni á rafgeyminum þá daga sem þeir verða þar veðurtepptri. Eins var heitavatninu komið á gamla Ferðafélagsskálann en þar var vatnslaust og skítkalt í húsinu. Þeir alhörðustu tóku golfsettið út og slógu sín allra síðustu högg að þessu sinni áður en vetur leggst að.

Handriðin tekin

Á Fjórðungsöldu þurfti að stoppa og hirða upp gamlar leifar eftir síðust ferð. Áfram brunað, ekki áð fyrr en komið var að Skjálfandabrú og vegriðin tekin niður að vanda. Einfaldlega til að snjórinn sem er að koma geti lagst með öllum sínum þunga á brúnna. Í Gæsavötnum var tekið til hendinni að venju og allt gert klárt eins og kostur er.

Enginn heima

Á heimleiðinni á sunnudag var víða farið svona rétt til að athuga hvort þetta væri ekki allt á sínum stað. Tungnafellsjökull mátaður og tryggt að allt væri þar klárt og tilbúið fyrir meiri snjó – ekki veitti af. Hrafninn vinur okkar úr Nýjadal mætti á svæðið, fylgdi okkur hvert fótmál og heimtaði mat. Brunað var því næst í Sandbúðir og gerðu menn fastlega ráð fyrir að Guðmundur bóndi væri þar mættur en hann er búinn að vera á leiðinni þangað frá því um miðjan september. Nú hlyti karl að vera mættur. En viti menn, sama eyðibýlið og oft áður. Ekki nokkur sála og ekki verið þar lifandi maður svo vikum skifti. Straujað var í Galtaból og þaðan í Landakot svona rétt til að taka stöðuna. Í Landakoti töldu kunnugir að komið væri nýtt pústurrör á húsið, svo nú skal kynda duglega þar í vetur. Greinilega vel undirbúnir.

Þótt komið sé vel fram á sumar horfa sleðamenn enn löngunaraugum á þær fannir sem enn sjást í fjöllum. Um helgina fór hópur Eyfirðinga í fína sumarferð inn á Nýjabæjarafrétt ofan Eyjafjarðar og komst að því að víða var hægt að aka. Farið var með með sleðana á kerrum inn Eyjafjarðardal og þar var leikur einn að komast á snjó. Smári Sig. sendi eftirfarandi ferðasögu og myndir.

Þeir sem fóru voru: Formaðurinn, Sigurgeir , Steindór, Jón, Dunni og Hemmi auk SS. Heldur grisjaði í gegnum snjóinn fyrstu metrana eftir veginum frá bílunum en svo kom nægur snjór og frábært færi. Stefnan tekin án vandræða í Landakot og síðan í átt að Galtabóli en ekki gekk það eftir. Náðum þó að fara langt suður fyrir Galtaból rétt fyrir austan Lambalækjardrögin. Í frábæru veðri og hlýindum var stefnan næst tekin á Bergland. Er komið var vestur fyrir Eyjafjarðardalsbotn, fóru menn að efast um að hægt væri að fara vestur að Urðarvötnunum. En með mjög einbeittum vilja formannsins var komist með léttum leik á snjó alla leið í Bergland. Að vísu mörgum krókum og beygjum síðar. Hægt var að renna alveg heim í hlað og þar settust menn að snæðingi eftir að “brytinn” galdraði fram “steik”. Langt var liðið á kvöld og kominn tími til að huga að heimferð. Var hópurinn
kominn í bæinn aftur skömmu eftir miðnætti. Fín ferð í byrjun sumars.

Sumir menn eru einfaldlega þrjóskari en aðrir og neita að viðurkenna að veturinn sé búinn. Síðastliðin föstudag fóru fimm garpar á sleðum frá skíðasvæðinu í Hlíðarfjalli og inn í Laugafell. Gekk ferðin að óskum en væntanlega er þetta með síðustu ferðum inn á hálendið á þessu vori.

Lagt var af stað kl. 5 en hægt var að komast á snjó í gilinu sunnan við gönguhúsið í Hlíðarfjalli. Þaðan var greið leið upp á topp Hlíðarfjalls, a.m.k. fyrir þá sem höfðu belti og hestöfl til að takast á við færið en það var mjög blautt eftir hlýindi dagsins. Þurftu sumir smá hjálp síðustu brekkuna. Af Hlíðarfalli var ekin hefðbundin leið niður í Glerárdal, fram af Þröminni niður í Skjóldal og upp úr honum áleiðis inn á Nýjabæjarfjall. Þar er enn nægur snjór og frábært færi. Þegar nálgaðist Laugafell minnkaði snjórinn ört og kostaði talsverðar þræðingar að finna færa leið. Í Laugafelli var allt í góðu standi og gæsavarp hafið. Þar hafði þá enginn komið síðan 18. apríl sem segir sína sögu um ástandið í vetur. Eftir bað, kaffi og smásögur var tankað og ekin sama leið til baka. Lagt var af stað úr Laugafelli um kl. 11 og tók ferðin til baka um þrjá og hálfan tíma. Gekk hún áfallalítið en þó náði síðuhöfundur að verða bensínlaus á versta stað, í bröttu gili upp úr Heimari-Lambárdal. Allt reddaðist það þó og án efa hafa menn verið fegnir að skríða í rúmið er heim kom, ánægðir með frábæra ferð.

Í ferðina fóru Hreiðar í Vín, Smári Sig., Jón Björns., Eiríkur Jónsson og Halldór A. Meðfylgjandi myndir tóku Eiríkur, Smári og Halldór.

Endalausar fréttir af skoðanakönnunum. Sömu fréttir dag eftir dag. Þessi úti í dag og hinn er inni en á morgun er allt breytt. Þá er sá sem var úti í gær kominn inn en sá sem var inni er úti. Þessi hringavitleysa minnir á vísuna góðu:

Týndur fannst en fundinn hvarf
að fundnum týndur leita þarf.
Svo týnist sá sem fundinn fer,
að finna þann sem týndur er.

Menn gripu því feginshendi tækifærið sem gafst til að eyða kosningahelginni á fjöllum, fjarri öllum skoðanakönnunum og spámönnum.

Erfiður vetur að baki

Nú er senn á enda einn erfiðasti vetur sem sleðamenn Norðanlands hafa gengið í gegnum. Ekki nóg með að snjóinn vantaði heldur var veðrið einnig lagtímum saman með þeim hætti að ekki viðraði til að nota þann snjó sem þó var á hálendinu. Það segir sína sögu að Kaldbaksdalurinn á Öxnadalsheiði skuli hafa verið orðinn nánast ófær fyrir sleða í lok apríl en þar er alla jafna trygg leið upp á hálendið fram til loka maí a.m.k. En ef að fjallið kemur ekki til Múhameðs þá fer Múhameð til fjallsins og því ekki um annað að ræða að bregða undir sig betri fætinum (eða raunar bílunum) og aka þangað sem hægt er að komast á snjó. Ákveðið var að leggja af stað frá Akureyri eftir vinnu á fimmtudaginn síðasta, aka þjóðveg 1 austur á Hérað og komast upp í Snæfell um kvöldið. Allt gekk þetta eftir þótt reyndar væru ekki alveg allir tilbúnir á uppgefnum brottfarartíma. En annað hefði líka verið óeðlilegt og þeir hinir sömu urðu bara að auka aðeins við snúninginn á (hvíta) Landkrúsernum til að ná hópnum.

Búið að loka!

Rennt var inn í Egilsstaði rétt fyrir kl. 9 um kvöldið og hugsuðu menn sér nú gott til glóðarinnar að fá sér vel að borða á Esso-stöðinni. En því miður virtust Egilsstaðabúar ekkert of áfjáðir í að eiga viðskipti við 10 svanga sleðakarla úr Eyjafirði. „Við lokum kl. 9 og erum búin að slökkva á grillinu,“ var svarið og dugðu engar fortölur. Okkur vantaði líka Billa bakara en hann hefur áður sýnt leikni sína í að tala kvenþjóðina til við svipaðar aðstæður. Í Shell-skálanum var svipað upp á teningnum, búið að loka, en þá var okkur bent á Pizza 67 handan götunnar. Þar var líka tekið á móti hópnum opnum örmum. Að vísu „villtust“ sumir inn á kosningaskrifstofu D-listans á neðri hæðinni og hafa eflaust fengið blíðar móttökur þar líka. Var nú pizzunum sporðrennt með bestu lyst og virtust sumir í hópnum ekkert of áfjáðir í að halda áfram för um kvöldið. Allir náðust þó út að lokum og var þá lagt í´ann upp Fljótsdalinn og upp úr honum, áleiðis í Snæfell. Sleðarnir voru teknir af við fyrsta skafl sem sást en þá var reyndar mjög farið að styttast í Snæfellsskála. Höfðu menn á orði að líkast til hefði aldrei liðið styttri tími frá því að allir búnaður var hnýttur á sleðana og þar til komið var á áfangastað og tími að leysa allt aftur. Í Snæfellsskála var komið um kl. 1 og mál að fara að halla sér. Að vísu var veðrið með þeim hætti að erfitt var að koma sér inn í hús og lofaði þetta góðu um næsta dag.

Breytt áætlun

Föstudagurinn brást ekki vonum manna og heilsaði bjartur og fagur en í ljós kom að menn höfðu átt misjafnar draumfarir. Til dæmis dreymdi formanninn að brotist hefði verið inn í Cortínuna sem hann átti endur fyrir löngu. Hafði þjófurinn m.a. á brott með sér geislaspilara (a.t.h. að þetta var Cortína 1966 módel) og alla mæla úr mælaborðinu. Var mikið skeggrætt hvað þessi draumur táknaði fyrir ferðina og sýndist sitt hverjum.

Að loknum hefðbundnum morgunverkum var lagt af stað inn að jökli en planið var að renna í Esjufjöll. Þar áttum við bókaða gistingu næstu nótt. Þegar komið var drjúga leið inn á jökul var hins vegar farið að þyngja yfir og ljóst þótt að ekki væri bjart sunnan til á jöklinum. Hins vegar var glansbjart að sjá norður og vestur. Því var stefnunni breytt í skyndi og snúið í átt að Kverkfjöllum. Heiti lækurinn í Hveragili togaði líka í menn og þangað var stefnt. Komið var að læknum á „hefðbundnum“ stað en nú var ákveðið að breyta út af vananum og taka bað undir fossinum sem er nokkru neðar. Þangað höfðu fæstir komið áður og reyndist þetta ævintýraferð hin mesta. Var engu líkt að skríða upp undir fossinn þar sem heitt vatnið steyptist af feiknakrafti fram af brúninni. Eftir bað og afslöppun var þrætt í gegnum Kverkfjallaranann áleiðis að Sigurðarskála. Þar var stoppað stutt og stefnan tekin áleiðis inn að jökli og upp Löngufönn. Var gaman að koma að lóninu fyrir neðan skála Jöklarannsóknafélagsins en hægt var að aka á sleðum alveg að fjöruborðinu. Nú var stýrinu snúið í átt að Sigurðarskála og eftir nokkrar umræður var ákveðið að hafa þar næturstað, enda ekki útlit fyrir að það væri að birta yfir sunnar á jöklinum. Var því gisting í Esjufjöllum afpöntuð.

Áttu menn ljúfa kvöldstund, borðuðu vel og slöppuðu af. Þegar verið var að klára uppþvottinn heyrðist í sleðum og í hlað renndi Ásbjörn Helgi Árnason, sleðagarpur frá Neskaupstað, með tvo sunnlenska meðreiðarsveina, Óskar Guðmundsson og Valdimar Long, sem báðir voru í sinni fyrstu sleðaferð.

Mílurnar rúlla inn

Á laugardagsmorgni var fínt veður í Kverkfjöllum og að sjálfsögðu var ákveðið að byrja á að renna í morgunbað í Hveragili. Lækurinn var með allra heitasta móti og tók verulega á að komast ofan í hann. Á eftir stóðu menn fáklæddir á bakkanum lengi dags á meðan mesti hitinn rauk úr þeim. Síðan var lagt í hann inn á Brúarjökul. Þótti reyndar sumum baðið fara fyrir lítið þar sem menn fengu að svitna vel strax í brekkunni upp frá læknum.
Þegar inn á jökul var komið skyldu leiðir. Ásbjörn og félagar tóku stefnuna á Hermannaskarð og þaðan niður í Esjuföll. Á meðan renndu Eyfirðingar niður að Hnútulóni, þar sem Kverká kemur undan jöklinum, og þaðan var stefnan tekin á Skálafellsjökul til að endurnýja bensínbyrgðir. Var sú för tíðindalítil en gaman var að bruna niður Skálafellsjökulinn, kílómeter eftir kílómeter með 60-80 cm jafnföllnum púðursnjó.

Alltaf er gott að koma niður að Jöklaseli og var þar vel tekið á móti hópnum, jafnvel þótt við lentum aðeins inn á svæði sem ætlað var fyrir kvikmyndatökuflokk sem þarna var. Inn í húsinu sáum við ágrip af handritinu sem virtist glæpasaga af svæsnustu gerð. Reyndum við að fá hlutverk fyrir G. Hjálmarsson sem illmennið í myndinni en tókst ekki. Líkast til hefur þeim þótti Guðmundur of góðlegur. Eftir drjúgt stopp á Skálafellsjökli var stefnan tekin upp jökulinn að nýju, niður með Veðurárdalsfjöllum og í Esjufjöll. Er þangað var komið þótti okkur einkennilegt að sjá hvergi merki um Ásbjörn og félaga þar sem langt var liðið á daginn og þeir hefðu átt að vera langt á undan okkur.

Úr Esjufjöllum var ákveðið að aka sömu leið til baka inn á jökul og þaðan í Snæfell. Var greitt ekið og reyndi nú á hver væri hraðskreiðastur. Herma fregnir að þeir grænu hafi fengið þarna nokkra uppreisn æru þar sem 1.000 mótornum í Þönderkettinum virtist vegna einna best. Þegar komið var í Snæfell voru Ásbjörn og félagar að renna þar í hlað og kom þá skýringin á fjarveru þeirra í Esjufjöllum. Mótor í einum sleðanum hafði bilað í Hermannaskarði og voru hinir tveir búnir að draga hann 70-80 km leið í Snæfell. Greinilega alvöru menn á ferð.

Nú voru höfð snör handtök við að undirbúa kvöldmáltíðina, nautalundir með öllu tilheyrandi. Maturinn var að sjálfsögðu frábær og eftir kaffi og súkkulaði var mesti vindurinn úr mannskapnum. Einhverjir hringdu til byggða í kringum miðnættið til að fá helstu kosningatölur en annars létu menn sig kosningarnar litlu skipta heldur sögðu smásögur og rifjuðu upp gömul afrek á fjöllum.

Framsókn með 4

Á sunnudagsmorgni hafði veðrið heldur snúist til verri vegar. Komin norðaustanátt og éljahraglandi annað slagið. Því var ekkert annað að gera en undirbúa heimferð og ganga frá skálanum. Var ákveðið að ljúka ferðinni með sundi á Egilsstöðum, sem og gekk eftir. Á leiðinni niður Fljótsdalinn bárust síðan fréttir af úrslitum kosninganna daginn áður. Framsókn fékk 4!

Fjölmenni var á hálendinu um síðustu helgi í blíðuveðri og frábæru færi. Smári Sig. sendi eftirfarandi ferðasögu og myndir.

Við fórum þrír af stað, Sigurgeir, Eiríkur og Smári, um Kaldbaksdal á föstudags- eftirmiðdag, áleiðis í Laugafell. Þá voru greinilega margir farnir af stað á undan okkur. Dalurinn virtist fremur rýr við fyrstu sýn en bara fínn þegar á reyndi. Hálfgert harðlífi var að renna suður “fjallið” að Litla koti en síðan batnaði færið jafnt og örugglega allt þar til það gat ekki orðið betra.

Á laugardagsmorgni, eftir bað og éljagang, braust sólin fram og sýndi sínar betri hliðar. Byrjað var á að renna úr Laugafelli, suður um í Nýjadal og hrafninum gefið. Stefnan þaðan var tekin suður fyrir Mjóhálsinn og reynt við fjöllin austur um og yfir í Snapadal. Færið og veðrið verður vart betra en þarna var. Strauið var tekið þvert yfir Vonarskarð, með viðkomu hjá Hníflunum í gengum skarðið milli Tindafells og Hnúðs. Heldur var nú hokrið mikið á melunum niður með Hraunkvíslinni en við komumst þó í Gæsavötn. Þar fengu menn sér smávægilegan hvíldarlúr um stund. Þá var ákveðið að skella sér í eftirmiðdagsferð austur með jökli. Færið var rennislétt nýsnævi, betra enn nokkru sinni. Erfitt var að hemja fákana fyrr en komið var upp á topp Kistufells, þaðan sem útsýnið var engu líkt…engu líkt. Enginn okkar hafði komið þarna upp áður, og veðrið maður. Horfðum við beint ofaní Toppgíginn á Urðarhálsi og sáum vel yfir úfinn Dyngjujökullinn austur í Kverkfjöll, þar sem gufan sást vel stíga til himins. Hugfangnir héldum við til baka í Gæsavötn og á þeirri leið fjölgaði í hópnum. Formaðurinn og G. Hjálmarsson voru mættir og voru auðvitað sendir í slóðina og sagt að fara upp á Kistufell.

Sunnudagur fagnaði okkur með logni og heiðríkju sem aldrei fyrr. Strikið var tekið inn Dyngjujökul og stoppað um stund við Gjálp. Síðan svo sem leið liggur niður Köldukvíslarjökul og í Snapadal þar sem loks gafst stund til kaffidrykkju og sögustundar. Því næst var tekin styzta leið upp með Rauðá og uppá Tungnafellsjökul, niður Hagajökul nyrðri og í Laugafell. Á heimleiðinni var skotist ofaní Hafrárdal og snjóalög skoðuð með vegagerð í huga. Þá var og brunað norður Seldalsfjallið í von um að finna færa leið niður á Öxnadalsheiði, en því miður virtist það ekki gerlegt. Þannig lauk 450 km helgarferð þar sem allt lék við okkur.

Einn er sá hópur sleðamanna sem kenndur er við skálann Landakot en skálinn er á hálendinu upp af Eyjafirði. Í hópnum eru menn sem voru meðal þeirra fyrstu sem stunduðu vetrarferðir á vélsleðum um hálendið og eru þeir enn að um 30 árum síðar.

Eitthvað hefur þeim félögum verið legið á hálsi fyrir að ferðirnar séu orðnar bæði færri og styttri en áður var, a.m.k. þótti einhverjum (sem væntanlega er illa þenkjandi) það tíðindum sæta á dögunum þegar Landakotsmenn höfðu sig „alla leið“ inn í Litlakot á Nýjabæjarfjalli. Eins og kunnugir vita er Litlakot einmitt gamli Landakotsskálinn sem fluttur var inn á Nýjabæjarfjall með herþyrlu fyrir nokkrum árum eftir að nýtt hús hafði risið í Landakoti. Meðfylgjandi myndir voru teknar í ferðinni en þær eru ættaðar frá Steina Pé.

Það er alveg ásættanlegt að halda kyrru fyrir í heilan dag á meðan snjóar. Því fengu menn að kynnast í Gæsavötnum á miðvikudaginn í síðustu viku og sendi Smári Sig. eftirfarandi ferðasögu.

Á þriðjudagsmorgni var stefnan tekin upp Kaldbaksdalinn og inn í Laugafell. Þar var fyllt á alla koppa og kirnur, nú átti að fara langt austur. Um kvöldmatarleytið vorum við komnir í Gæsavötn eftir hálfgerða harðlífisferð, þar sem skiptust á skaflar af nýsnævi og grjótharðir svellklammar. Í Gæsavötnum var enn tankað og undirbúin brottför lengra, a.m.k. í Sigurðarskála. En þá rauk ´ann upp með miklum sperringi, suðvestan og snjókoma, og stóð við það nóttina og allan miðvikudaginn. Þegar komið var undir kvöld á miðvikudag og menn orðnir hundleiðir á spilunum, var ljóst að við vorum að falla á tíma með austurferð svo réttast var að hörfa. Skutumst því til baka í Laugafell, í fínu veðri. Þar mátuðum við nýju laugina, heitari sem aldrei fyrr. Var tekið kvöld- og svo aftur morgunbað áður en heim var haldið. Ágæt ferð en heldur snubbótt. Það var Hreiðar formaður, Sigurgeir Steindórs., Benni á Bílvirkja, Eiríkur, Smári Sig. og löggurnar þrjár, Steini Pé. Óli Óla og Geir, sem tóku þennan rúnt. Myndir Steini Pé. og Smári Sig.

Hópur eyfirskra sleðamanna fór í fína ferð inn á hálendið um helgina. Ekið var Laugafell, Gæsavötn og austur í Kverkfjöll framan við Dyngjujökul. Svipuð leið var farin til baka.
Ekið var af Öxnadalsheiði og inn Nýjabæjarfjall, sem hefur að geyma mikinn snjó. Færið þar er nú frekar rifið en fer batnandi þegar innar dregur. Ögn hefur bætt á í Laugafelli frá síðustu ferð. Fínt er að fara hefðbundna leið í Sandbúðir en frekar eru nú gil “tómleg”. Fyrir austan Sandbúðir borgar sig ekki að fara venjulega leið á Skjálfandafljótsbrú, heldur fara suður fyrir Tunguhraunið, eða jafnvel alveg norður fyrir það, þar sem þarna er verulega lélegt færi. Svolítið hefur bætt á í kringum Gæsavötn síðustu daga.

Austur með jökli er verulega flott færi og gott að taka fákana til kostana. Heldur er rýrt á aurunum fyrir neðan Sigurðarskála en vel má skreppa í baðið, þó það hafi ekki verið gert að þessu sinni. Á heimleiðinni stungu menn sér niður í Villingadalinn. Þar er fínn snjór í dalbotninum en hann bara endar um miðjan dal og alautt allt til byggða. Í ferðinni voru m.a. 2 nýir sleðar teknir til kostanna. Gafst gott tækifæri til að athuga hámarkshraðann því rennifæri var sem fyrr segir austur með jökli allt í Sigurðarskála, enda voru menn snöggir. Myndir: Halldór Jóns.

Hitavandamál á heimleiðinni.

Síðastliðinn fimmtudag fór hópur sleðamanna af Öxnadalsheiði áleiðis í Gæsavötn. Erindið var að koma þangað rafgeymi sem tekinn var heim í vinnuferð í Gæsavötn skömmu eftir áramót. Búið var að gera tvær tilraunir til að fara með rafgeyminn en ekki tekst, sem segir meira en mörg orð um aðstæður til fjallaferða að undanförnu. Smári Sig. sendi eftirfarandi ferðasögu og myndir.

Brottför var auglýst kl 16:00 á fimmtudaginn. Annar verðlaunahafana frá síðustu árshátíð EY-LÍV var eins og spenntur rottubogi og var tilbúinn löngu fyrir hádegi. Þó fór svo að spennan varð of mikil og bíða varð um stund eftir kappanum. Tekið var af á Öxnadalsheiðinni og er snjór í Kaldbaksdalnum í minna lagi, en vel fær. Lögð var til aftaníþota sem nota átti fyrir gaskút og rafgeyminn. Þotan var ekki alveg í stuði því hún gafst upp eftir 500 m. Fjallið uppi er hinsvegar hreint frábært, rennislétt og nægur snjór. Þegar innar er komið og farið að nálgast Fossárdrögin fer snjór minnkandi og best er að taka slaginn vel austur fyrir Geldingsárdrögin, nær allt að Lambalækjardrögum. Þá er þetta í góðu lagi. Einn stimpill yfirgaf okkur á síðustu kílómetrunum í Laugafell svo taka varð snæri til kostanna.

Í Gæsavötn og aftur heim

Á föstudagsmorgni skiptu menn liði. Sá stimpillausi fór í snæri áleiðis heim en hinir voru búnir að koma rafgeyminum fyrir aftána „trukknum“ hjá Geir, sem var bara ánægður með þyngdina. „Hann fýkur ekki á meðan.“ Farið var austur í Sandbúðir í fínu færi og merkilegt nokk, þar stendur skálinn þrátt fyrir að vindhraði hafi tvisvar slegið í 100 m/sek á síðustu vikum. Ekki einusinni snjór inni og allt í stakasta lagi. Heldur varð færið rýrara er austar dró. Miklar þræðingar voru í gengum hraunið og svellklammar í öllum lægðum eftir leysingar að undanförnu. Snjólaust var á Skjálfandafljótsbrú og enn minni snjór frá brúnni og upp í Gæsavötn. Þar, líkt og í Sandbúðum var allt í gotti. Þá var rafgeymirinn loks kominn á áfangastað eftir tvær árangurlausar tilraunir.

Sér niður að Hjörvarsskála. Þar er enginn vaknaður.

Á heimleiðinn skiptust á skin og skúri. Sólin braust fram með látum um stund en alveg skyggnislaust var þess á milli. Farið vara um Sandbúðir, Galtaból og Landakot. Eitthvað bar á hitavandamálum, sem enginn skildi af hverju stöfuðu. Nokkru sinnum þurfti að stoppa vegna þessa og aldrei sá sami er átti í hlut.

Kalt mat eftir túrinn

Þarna voru nokkrir að taka nýju sleðana sína til kostanna. Ljóst er að glottið á Steina Pé er ekkert að minnka og Benni er aldrjúgur með Skíddann, ef hitamælirinn er undanskilinn. Geir varð hálf hissa í ferðalok, ekkert bilaði og allt virkaði, enda kominn með hálfnýjan trukk. Júlli brosti eins og venjulega en hafði fulla ástæðu til að þessu sinni, enda kominn á Polaris-búðing. Hann getur a.m.k. tekið allt nestið sitt með núna án þessa að hafa þotu. Prófaði að taka bæði stökk og dýfu og það gekk eftir. Að vísu datt eitthvað smálegt úr sambandi. Formaðurinn fór bara hálfan túr og sparaði bensín á heimleiðinni. Sennilega er gamli sleðinn ekki eins góður og sögur herma. Verðlaunahafinn er enn á gamla sleðanum, sleða sem hætt er að framleiða. Komst að vísu hjálparlaust. Hann á ekki von í að taka verðlaunin að ári ef fram heldur sem horfir.

Jeppamenn úr Eyjafirði og Húsavík fóru upp úr Bárðardal um helgina og inn í Laugafell. Á ýmsu gekk enda víða krapi undir snjónum. Smári Sig. sendi eftirfarandi ferðalýsingu og myndir.

Þeir sem fóru á föstudag voru eina 13 klukkutíma að komast í Laugarfell. Þeir hrepptu versta veður og svo er allstaðar vatn undir snjónum eftir hlákur undanfarna daga.

Við fórum tveir af stað kl 5 á laugardagsmorgun. Þá var enn suðvestan fræsingur, bjart uppyfir en lága renningur. Framanaf var auðvelt að sjá hvar hópurinn frá föstudeginum hafði stungið sér til sunds en þegar innar dró versnaði veðrið og erfiðara var að sjá eitthvað hvernig landið lá. Endaði með að við sökktum öðrum bílnum í krapa. Snjór var yfir krapanum svo ekkert sást hvar krapinn var og hvar ekki. Þegar ekki var hægt að sneiða fram hjá dokkum og dældum vegna skyggnis fór sem fór. Eftir einn og hálfann tíma náðum við bílnum aftur upp og brunuðum af stað. Þegar komið var upp að Kiðagilshnjúk var komið fínt færi, sérstaklega fínt sleðafæri. Krapinn leyndist undir allt þar til komið var í yfir 850 hæð en þá varð minna um vatnið. Þræða varð hæðirnar mjög norðarlega vestur í Laugafell. Vorum 7 tíma á leiðinni. Veðrið var nú orðið alveg “bongo” og rétt að taka eina bunu upp í Landakot því eini möguleikinn var að vera nógu “hátt uppi” Greinilega hefur mikið gengið á í veðrinu undanfarið eins og sést á myndunum af skálanum.

Stefnan var upphaflega tekin á Gæsavötn með rafgeyminn en sú ferð verður að bíða um stund. Ljóst er að það þarf töluvert frost til að frysta krapann því það er svo mikill snjór yfir honum. En sleðafærið er gott þótt snjór sé í minna lagi, sérlega í og við Laugafell. Myndir og texti: Smári Sig.

Um helgina var farin vinnuferð í Gæsavötn í þeim tilgangi að setja upp nýja eldhúsinnréttingu. Einstök veðurblíða var allan tímann og kom í ljós að snjóalög á hálendinu eru mun betri en flestir í byggð virðast telja.

Það var alls 14 manna hópur úr Eyjafirði og frá Húsavík sem stefndi inn í Gæsavötn á föstudagskvöldið. Húsvíkingar, þ.e. Ingi Sveinbjörns., Ingunn og Helga dóttir þeirra, voru fyrri til að leggja af stað og voru búin að koma góðum hita í skálann þegar Eyfirðingar mættu um miðnættið á 5 bílum. Þar voru á ferð Benni á Bílvirkja, Hreiðar í Vín, Jón Björns., Jósavin, Ingólfur bakari, Sigurgeir Steindórs., Steindór sonur hans, Halldór Jóns., Þorgerður og Smári Sig. auk síðuhöfundar. Ekið var upp Eyjafjarðardal og þegar upp var komið tekin stefna í Galtaból, síðan í Sandbúðir, þaðan norðan við Fjórðungsöldu með stefnu á Jökulfallið og loks á brúna yfir Skjálfandafljót. Færið var frábært fyrir jeppa en þegar komið var upp á brún Eyjafjarðardals var nægur snjór til að aka nánast beint af augum, rennislétt og mjúkt.

Innréttingasmíð og útsýnisferð

Sem fyrr segir var erindið að setja upp nýja eldhúsinnréttingu, nánar tiltekið nýja neðri skápa ásamt eldavél. Eftir morgunkaffi var hafist handa við að taka gömlu innréttinguna niður og undirbúa uppsetningu á þeirri nýju. Fljótlega kom í ljós að 28 vinnufúsar hendur var algert offramboð miðað við umfang verkefnisins. Þeir sem ekki komust að styttu sér helst stundir við að hnýta í smiðina og setja út á verkið. Því þótti snemma ljóst að það myndi vinnast mun betur ef fækkað yrði á staðnum. Um hádegisbil lagði meginþorri hópsins upp í útsýnisferð, enda veðurblíðan hreint einstök, en þeir sem helst kunnu til verka við smíðar urðu eftir til að koma innréttingunni fyrir. Ekið var upp á Gæsahnjúk og þaðan tekin stefnan á Trölladyngju. Vandræðalaust var að komast á toppinn og tók þá við smá leikaraskapur í gígnum. Að því loknu var ekið til baka í Gæsavötn og var þá innréttingasmíði nærri lokið. Hluti hópsins fór heim um kvöldið en afgangurinn sló upp stórveislu.

Heim á leið í vetrarblíðu

Í morgun, sunnudag, var enn vaknað í einmuna blíðu, heiðskíru veðri með 8 siga frosti og logni. Eftir þrif á skálanum var ekið vestur yfir Skjálfandafljót, að Fjórðunungsöldu og upp á hana. Síðan niður að Sandbúðum og tekið kaffistopp, Nú skildu leiðir. Húsvíkingar stefndu til byggða niður Bárðardal en þeir sem eftir voru af Eyfirðingum renndu í bað í Laugafell og síðan heim um Eyjafjarðardal.

Þéttur og góður snjór

Sem fyrr segir er frábært jeppafæri á þeim hluta hálendisins sem ekið var um. Víðast er nægur snjór þannig að hægt er að aka beint af augum og færið einstaklega slétt og mjúkt. Sleðafæri er einnig ágætt á köflum, þ.e. á svæðinu upp af Eyjafirði og austur fyrir Sandbúðir. Þar fyrir austan er heldur þynnri snjór. Almennt má segja að snjóalög lofi mjög góðu fyrir veturinn. Sá snjór sem er kominn er mjög þéttur og góður og því ákjósanlegt undirlag. Þannig eru öll skilyrði fyrir hendi til þess að þetta verði með allra bestu ferðavetrum á fjöllum. texti: Halldór A. Myndir: Halldór A og Halldór Jóns.

Í gær, 2. nóvember, fóru fjórir harðsnúnir kappar á sleðum upp úr Eyjafirði og inn í Laugafell. Er þetta eftir því sem næst verður komist fyrsta sleðaferð vetrarins inn á hálendið.

Fram Eyjafjarðardal

Það voru þeir Hreiðar í Vín, Sigurgeir á Vélsmiðju Steindórs, Smári Sig. og síðuhöfundur sem lögðu af stað frá Vín um kl. hálf eitt á laugardaginn. Veðrið var eins og það getur best orðið, logn, sólskin og hiti um frostmark. Ekið var með sleðana á kerrum sem leið liggur fram Eyjafjarðardal og skammt framan við Vatnahjallann voru fákarnir teknir niður. Leiðin fram dalinn sóttist vel. Snjó hafði skafið í niðurgrafinn veginn og víða hægt að spretta úr spori. Þó hafði ekki skafið það mikið að hliðhalli væri til vandræða og þurfti hvergi að grípa til skóflunnar, sem þó var höfð ofarlega til vonar og vara.

Þræðingar er upp kom

Þegar upp á hálendið var komið blasti dýrðin við og mikil hamingja hjá flokknum. Ekki var það þó svo gott að hægt væri að aka beint af augum heldur varð að þræða lægðir og veginn þar sem það var hægt. Þóttust sumir hafa orðið varir við að hafa steytt á steini undir snjónum en það fékkst þó ekki staðfest. Satt best að segja voru menn ekki nema rétt hæfilega bjartsýnir að fært væri í Laugafell enda virtist mun meiri snjór að sjá austur á bóginn. Það leið þó ekki löng stund áður en rennt var í hlað í Laugafelli við mikinn fögnuð. Var nú sest inn í Hjörvarsskála og drukkið miðdegiskaffi ásamt því að ræða landsins gagn og nauðsynjar. Allt virtist í góðu standi þar efra og eftir dágott stopp var ákveðið að renna í Landakot.

Heldur var nú færið rýrt á köflum og víða grjót undir en þó sóttist ferðin vel. Skrifað var í gestabók og síðan haldið áleiðis að botni Eyjafjarðardals. Var nokkuð farið að bregða birtu enda kostaði nokkrar þræðingar að finna færa leið síðasta spölinn að slóðinni frá því fyrr um daginn. Það hafðist þó allt að lokum og var þá leiðin greið niður dalinn í bílana. Var komið þangað um kl. 18:30 og góð ferð á enda. Var mikil tilhlökkun í hópnum að gorta af ferðalaginu við félagana. Niðurstaða ferðarinnar í stuttu máli var sú að víða væri gott sleðafæri en mætti þó vera samfelldara á köflum. Texti: HA – Myndir: Smári Sig.

Eitt fagurt vorkvöld nú á dögunum ákváðu nokkrir sprækir sleðamenn að bregða sér í bað í Laugafelli og koma heim aftur um kvöldið. Auglýst var brottför kl 17:00 frá Akureyri og var meirihlutinn mættur á tíma, enda með grun um að farið yrði af stað á auglýstum tíma. Það stóð líka heima, þó enn vantaði formanninn. Í Kaldbaksdalnum voru teknar nokkrar brekkur til prufu meðan beðið var, færið blautt en nægur snjór. Það eru ár og dagar síðan “Dalurinn” hefur verið svona góður um mánaðamótin maí-júní.

Í þriggja stafa tölu

Ekki varð það lakara þegar upp var komið. Sól skein í heiði, færið flott, nægur snjór og menn misstu hraðamælinn fljótt í þriggja stafa tölu. Engin bönd héldu og formaðurinn varð að sjá um sig sjálfur. En Guðmundur vinur hans ákvað þó að bíða því hann “ratar ekkert formaðurinn”.

Mikið vatn í mótor

Strikið var tekið eftir eyranu, GPS algerlega óþarfur og ekki áð fyrr en komið var í Bergland. En þá vantaði aftan á hópinn. Eftir stundarbið var ákveðið að fara til baka og sjá hverju sætti. “Ætli einhver Kötturinn hafi geyspað golunni,”? var sagt. Viti menn í fyrsta og eina pollinum sem komið var að sást kappakstursdrengurinn á kafi og einn gamlinginn að drag´ann upp. Mótorinn fullur af vatni. Merkilegt hvað kemst mikið vatn í þessa 600 mótora. Þegar drengurinn var kominn á þurrt ríða formaðurinn og Guðmundur í hlað og fóru mikinn.

Sögg öxulskipti

Eftir stundar stopp þótti tími til að fara lengra. Snjórinn minkaði, vatnið óx og melarnir urðu fleiri. En engin vandamál á ferðinni – ekki enn. Tekin stefna á 200-300 metra langann fjörð, menn stilla hver á sitt prógram og sigla fjörðinn endilangann eða fóru eitthvert fjallabak með tilheyrandi stökkum. Allir komast yfir, en hvað, bara rétt upp á bakkann. Demo sleðaútgáfan hefur enn stoppast með brotinn driföxul, enda passar það búið er að aka um 300 km á þessum öxli. Lengur endist þeir ekki. Kappakstursmeistarinn sendur norður fjall og í bæinn til að sækja nýjan öxul. Honum er naumt skammtaður tíminn til fararinnar svo gott var að byrja að rífa strax. Það vakti furðu hve fumlaust menn gengu til verka við rifrildið. Rétt eins og menn hefðu gert þetta áður. Ekkert vafðist fyrir mönnum og allar “mutteringar” og boltar losaðir.

Í Laugafell

Upp úr miðnætti kom nýr öxull og sami kraftur í viðgerðarliðinu. Þeir gefa formúlu teaminu ekkert eftir. Heldur urðu melirnir fleiri og vatnið meira þegar sunnar dróg. Sem betur fer hafa menn farið þetta fyrr og og fundu brátt réttu lænurnar sem gáfu snjó alla leið í Laugafell. En þá var klukkan orðin 03:00 og tími til að snúa heim að nýju því sumir áttu að mæta til vinnu kl 08:00. Á þessum tímapunkti skiptu menn liði. Sumir fóru í koju og ætluðu að bíða morguns með brottför en hinn hópurinn var kominn í bæinn rétt um kl. 05:30, svona rétt náðu sturtu og morgunkaffinu fyrir vinnuna.

Missti af morgunbaðinu

Segir fátt af hinum sem sváfu eins og englar nema Guðmundur sem gat ekkert sofið fyrir einhverjum tilboðshugsunum. En svo mikið er víst að hann missti af morgunbaðinu og það þurfti að hrista hann um hálfellefu til að koma honum á lappir svo hann yrði ekki læstur inni í húsinu. Tekinn var útúrdúr á heimferðina með viðkomu í Landakoti. Þar er nægur snjór og hreint engin vandamál í gangi.

Texti: Smári Sig. Myndir: Smári Sig og Halldór Jóns

Síðastliðin hvítasunnuhelgi bauð upp á hið ágætasta veður um allt land og því notuðu fjölmargir tækifærið og drifu sig á fjöll. Þeirra á meðal var hópur sleðamanna úr Eyjafirði sem átti einkar viðburðaríka helgi í stórgóðri ferð um Vatnajökul og víðar. Óvenju miklar bilanir settu mark sitt á ferðina en þær komu þó ekki í veg fyrir að hún væri kláruð með sóma að kvöldi hvítasunnudags, eins og að var stefnt í upphafi.

Snemma byrja vandræðin

Ferðin hófst um miðjan dag á fimmtudegi þegar Hreiðar formaður, Smári Sig., G. Hjámarsson og Júlli í Brynju lögðu upp af Öxnadalsheiði. Var ferðinni heitið í Gæsavötn en þangað ætlaði afgangurinn af hópnum einnig að koma seinna um kvöldið. Segir fátt af ferð þeirra félaga þar til þeir fara að nálgast Laugafell. Þá neitaði sleði íssalans úr Brynju að fara lengra enda hitinn á vélinni orðinn mun meiri en góðu hófi gegndi. Kom í ljós að kælivatnið var allt farið lönd og leið með tilheyrandi óæskilegum afleiðingum fyrir vélina. Var ljóst að sleðanum yrði ekki ekið lengra í þessari ferð. Hringdi nú Júlli heim í Fíu sína og sagði farir sínar ósléttar. Fía miskunaði sig yfir karlinn og féllst á að lána honum sinn sleða svo hann gæti haldið ferðinni áfram. Var í snarhasti safnað saman harðsnúnum flokki manna til að færa Júlla sleðann upp í Laugafell og draga þann úrbrædda heim.

Sauðburður í sveitinni

Segir nú af hinum hluta hópsins sem ætlaði í umrædda ferð. Þar var um að ræða Benna á Bílvirkja, feðgana af Vélsmiðjunni, Dórana minni og meiri, Sævar GPS-sala og Jósavin byggingafulltrúa. Uppgefin brottför úr bænum var kl. 8 um kvöldið og stóðst það all vel. Upp á Öxnadalsheiði var komið laust fyrir 9 og þá kom ljós að Jósavin yrði seinn fyrir. Hafði karl farið heim úr vinnunni snemma dags til að skrúfa í græjunni, enda hafði hún komið heim með brotinn driföxul úr síðustu ferð. Að auki var sauðburður byrjaður í sveitinni og voru bæði Grána og Móra að bera. Menn gerðu sig nú klára og biðu eftir karlinum. Var tíminn m.a. drepinn við að skoða nýtt litasjónvarp sem GPS-salinn hafði tekið með. Jósavin skilaði sér síðan auðvitað á endanum. Voru nú höfð snör handtök að drífa sig af stað upp Kaldbaksdalinn, enda verulega farið að líða á kvöldið og ljóst að ekki yrði háttum náð snemma í Gæsavötnum að þessu sinni. Raunar skipti það litlu málið því veðrið var hreint einstakt, eins og það getur best orðið á vorin.

Snúinn dempari og laust lok

Ekki höfðu menn ekið lengi þegar byggingafulltrúinn stoppaði. Í ljós kom að asinn á karli hafði verið svo mikill við að setja búkkann undir sleðann fyrr um daginn að dempari snéri vitlaust og rakst niður í beltið. Í Litlakoti var því stoppað, sleðanum velt á hliðina og losað upp á búkkanum þannig að hægt væri að koma demparanum í rétt horf. Stutt frá Laugafelli mættum við síðan þeim sem voru á heimleið með bilaða sleðann hans Júlla. Sögðu þeir hann bíða í Laugafelli ásamt tveimur öðrum og yrði samferða okkur austur í Gæsavötn.

Í Laugafelli var ekið beint að bensíntönkunum og allar holur fylltar. Enginn var þó Júlli á staðnum og kom í ljós að honum hafði leiðst biðin og lagt af stað í Gæsavötn. Var nú hælum slegið við rass og lagt af stað í miðnæturblíðunni. Sóttist ferðin all vel en þó sótti ofurfimman hjá Dóra í að losa tappann á kælivatnsboxinu og þar með losa af sér kælivatnið. Þessu mátti þó öllu redda og á fjórða tímanum var ekið í hlað á Gæsavötnum. Var þá ekkert að gera nema drífa sig í koju enda stutt til morguns, ekki síst þar sem menn vissu af Smára Sig. í húsinu.

Á Hnjúkinn

Föstudagsmorgun rann upp bjartur og fagur. Fóru menn sér að engu óðslega í morgunblíðunni. Sinntu morgunverkum af kostgæfni og snæddu nýorpin gæsaregg. Um 11 leytið var síðan lagt af stað upp á jökul og stefnt á Hvannadalshnjúk. Færið á jöklinum var lengst af gott og allt lék í lyndi. Tekinn var sveigur upp að Grímsvötnum en þó ekki farið ofan í vötnin þar sem Hnjúkurinn var hreinn og tælandi í fjarska. Heldur varð færið ósléttara þegar komið var upp úr Hermannaskarði og norðan í Snæbreiðinni, nánast upp við topp, vildi nýi 900 kötturinn ekki fara lengra. Driföxulinn kominn í tvennt og allt stopp. Nú voru góð ráð dýr. Að vísu hafði varaöxull verið tekinn með að heiman en var skilinn eftir í Gæsavötnum Þangað voru 100 km en þó ljóst að eina leiðin til að halda för áfram væri að sækja öxulinn. Því lögðu tveir af stað til baka í Gæsavötn á meðan afgangurinn af hópnum gekk á Hvannadalshnjúk. Útsýnið af toppnum sveik engan og mikill fögnuður að vera staddir á hæsta tindi landsins, enda sumir ekki komið þar áður.

Þyrlumenn í golfi

Eftir að hafa virt landið fyrir sér um stund var haldið aftur niður. Þá gerðist nokkuð einkennilegt. Eins og upp úr þurru birtist herþyrla og eftir að hafa sveimað um stund umhverfis Hnjúkinn settist hún efst á Snæbreiðina. Biðu menn ekki boðana, ræstu sleða sína og brunuðu á staðinn. Var helst haldið að þyrlumenn ágirntust 900 græjuna sem eins og fyrr segir hafði verið skilin eftir upp undir toppi. Sá ótti reyndist ástæðulaus því í ljós kom að þarna voru á ferð varnarliðsmenn af Keflavíkurflugvelli, komnir í þeim tilgangi að spila golf. Eftir að hafa slegið nokkrar kúlur út á jökulinn svifu þeir á braut og voru horfnir jafn skyndilega og þeir komu.

Sleðaviðgerð og húsbygging í 2.000 m hæð

Var nú tekið til við að rífa 900 sleðann og bíða eftir þeim sem fóru að sækja öxulinn. Styttu menn sér m.a. stundir við að grafa snjóhús all mikið. Verkið sóttist reyndar seinna en ella þar sem bæði formaður bygginganefndar Eyjafjarðar og byggingafulltrúinn voru með í för. Sérstaklega var byggingafulltrúinn erfiður. Sagði engar samþykkrar teikningar af snjóhúsinu liggja fyrir, vatn til brunavarna væri ekki til staðar eins og reglugerð kvæði á um, óvíst væri um burðarþol og hlutverk hússins væri óskilgreint. Heimtaði hann stöðugar úttektir á byggingartíma sem töfðu verkið nokkuð. Í þann mun sem öxullinn renndi í hlað var húsið þó orðið það stórt að þar gátu sex menn setið með góðu móti í skjóli fyrir nöprum austanvindinum. Eftir að varahlutir voru komnir á staðinn kepptust menn sem mest þeir máttu við að gera við og kom sér sannarlega vel að hafa bifvélavirkja með í för.

Óvæntur næturstaður

Nokkuð var nú farið að líða á kvöldið og enn óvíst með næturstað. Ýmsir möguleikar voru ræddir en ljóst þótti að til að geta ekið af krafti næstu tvo daga þyrfi að komast í bensín, annað hvort á Skálafellsjökli eða láta ferja það áleiðis í Snæfell. Það var þá jafnframt líklegasti næturstaðurinn þótt þangað væri langt að aka. Stutt var í nýjan skála Jöklarannsóknarfélagsins í Esjufjöllum en hann var bókaður um kvöldið. Smári vissi að þar var m.a. um að ræða Villa sem var á Hveravöllum og var hringt í hann til að tryggja að heitt væri á könnunni þegar við ækjum um Esjufjöllin. Þá kom í ljós að Villi og félagar höfðu orðið seinir fyrir og voru enn staddir á þjóðvegi 1 einhvers staðar á Suðurlnadi. Því var ljóst að þeir myndu ekki ná í skálann um kvöldið og við gátum því hlaupið í skarðið. Kættust menn nú verulega enda dagurinn þegar orðinn langur og flestir lítið sofnir frá nóttinni áður. Sprett var úr spori niður í Esjufjöll og þar rennt í hlað hjá hinum nýja og glæsilega skála. Svo skemmtilega vildi til að hluti hópsins hafði verið þarna á ferð réttum fjórum árum áður, ekki löngu áður en gamli skálinn fauk. Nú var slegið upp veislu með skinku, brúnuðum kartöflum og ýmsu góðgæti og upp úr því sofnuðu flestir fljótlega.

Loksins komust við í bað

Enn var sama blíðan þegar vaknað var á laugardagsmorgninum og borðuðu sumir morgunmatinn léttklæddir á dyrahellunni. Esjuföll eru einstakur staður, ekki síst á vordegi sem þessum, og nutu menn svo sannarlega útsýnisins. Síðan var lagt af stað áleiðis á Skálafellsjökul. Á leiðinni mættum við m.a. miklum flokki Ski-doo sleða sem hélt til á Skálafellsjökli um hlelgina í ferð á vegum umboðsins. Niður undir hótelinu var mikið um að vera en þar var þá verið að taka upp auglýsingamynd fyrir nýja Hummerinn. Var ekki laust við að sveitamenn úr Eyjafirði væru nokkuð kjálkasíðir út af öllu tilstandinu sem virtist þurfa í kringum þetta. Nú var tankað og spáð í næsta legg ferðarinnar. Var ákveðið að taka stefnuna á Kverkfjöll og miða við að gista í Sigurðarskála. Litlu mátti reyndar muna að við misstum einn mann, en sá var orðinn einkar áhugasamur um allar þær freistingar sem Skálafellsjökull hefur upp á að bjóða. Hann náðist þó með fyrir rest. Nú var sú staða raunar komin upp að flokkurinn skiptist í tvennt. Þrír tóku strikið heim á leið þar sem tveir ætluðu að vera komnir heim um kvöldið og einn að sameinast konu sinni í Laugafelli.

Afgangurinn stefndi hins vegar í bað í Hveragili og var nú ekið greitt, enda jökulinn eggsléttur. Heiti lækurinn brást ekki vonum manna og ómuðu ánægjustunurnar um allt Hvreagil þegar menn skriðu ofan í. Eftir þetta þrifabað var síðan þrædd leið í gegnum Kverkfjallaranann og í Sigurðarskála. Nú hófst undirbúningur mikillar grillveislu sem endaði, eins og að var stefnt, með miklu áti. Eftir matinn fengu menn sér ýmist göngutúr eða tóku lífinu með ró heima í skála. Var snemma gengið til náða og sofið vel.

Enn brotinn öxull

Ekki breyttist veðrið og að morgni hvítasunnudags var enn vaknað í glaðasólskini. Eftir að hafa tekið saman og gengið frá skálanum var fyrst ekið að íshellinum og síðan rennt upp Löngufönn, sem gekk áfallalaust. Nokkur strekkingur var uppi á brún jökulsins en þó litu menn á Hverasvæðið og tóku síðan stefnuna inn á jökul. Planið var að fara á Bárðarbungu og þaðan niður Köldukvíslarjökul ofan í Vonarskarð. Var greitt ekið og lítið stoppað fyrr en upp á Bárðarbungu. Kom þá í ljós að heldur hafði fækkað í flokknum. Eftir snögga talningu komust menn að því að það vantaði Benna og Dóra Jóns. Loks kom Benni og bar þær fréttir að ofurfimman væri með brotinn driföxul inn á miðjum jökli. Nú var engum varaöxlum til að dreifa og sleðinn ekki hæfur til dráttar. Í Gæsavötnum voru hins vegar tvær kerrur og nú þeystu tveir þangað til að sækja þær en hinir óku aftur til baka til að veita Dóra félagsskap og undirbúa flutning til byggða.

440 hestöfl dugðu vel

Þegar kerran var komin á staðinn var dregin upp járnsög og rekkverkið sagað ofan af henni. Síðan var skíðunum snúið við á sleðanum þannig að bogni endinn vísaði aftur og hann síðan settur afturábak með beltið upp á kerruna. Þannig var hann dreginn niður í Gæsavötn. Þar var byrjað að rífa en fljótlega kom í ljós að meira var skemmt en bara driföxullinn og því sýnt að ekki yrði gert við gripinn á fjöllum. Því var ákveðið að prófa að draga sleðann áfram niður á Öxnadalsheiði, þótt færið væri orðið ansi blautt og snjórinn mjög farinn að minnka. Fyrst var kerran hengd aftan í 700 Venturuna hjá Smára og hann síðan bundinn aftan í 900 köttinn hans Sigurgeirs og 1000 köttinn hjá Guðmundi. Þannig var búið að beita um 440 hestöflum fyrir kerruna, enda sóttist ferðin vel. Ekið var í Sandbúðir, þaðan beint í Bergland og sem leið lá niður á Öxnadalsheiði. Þar endaði ferðin formlega og stóð á endum að um korteri eftir að komið var í bílana lagðist þokan yfir en annars hafði ekki dregið ský fyrir sólu allan túrinn. Myndir og texti: Halldór Arinbjarnarson.

Kerlingarfjallamótið um liðna helgi verður mörgum minnistætt. Sem kunnugt er var ansi blautt á fjöllum þessa daga og setti það mark sitt á ferðalagið. Elín H. Gísladóttir, stjórnarmaður í EY-LÍV, sendi eftirfarandi ferðasögu og myndir.

Ævintýrið hóft fyrir alvöru á föstudagskvöldið. Ekið var frá Laugafelli í Ingólfsskála og var veðrið og skyggnið frábært. Í samfloti voru 25 sleðar og voru þar Akureyringar, Húsvíkingar og Austfirðingar á ferð saman. Frá Ingólfsskála var stefnan tekin beint á Kerlingarfjöll enda farið að dimma. Farið var yfir jaðar Hofsjökuls og var færið á jöklinum var dálítið úfið og hart.

Í myrkri og krapa

Þegar komið var niður af jöklinum stutt frá Kerlingarfjallaskála var komið myrkur og þar lentum við í miklu krapi og bleytu. Sátu allt upp í 8 sleðar fastir í krapanum samtímis. Sumir komust klakklaust yfir aðrir misstu sleðana niður nokkrum sinnum. Í stuttu máli má segja að fyrstu menn komu í Kerlingarfjallaskála um kl. hálfeitt en þeir síðustu ekki fyrr en um hálf sex um morguninn. Var þá ekki bara búið að koma okkar hópi í hús heldur einnig hópi af Sunnlendingum sem einnig var í brasi í krapinu. Að vísu voru nokkrir sleðar skildir eftir í krapinu og ákveðið að sækja næsta dag. Á laugardagskvöldið var svo heljar veisla.

Góð heimferð

Ræs var snemma á sunnudag, etin morgunmatur, pakkað, þrifið og lestað. Veðrið var úrhellis kraparigining þegar lagt var af stað. Nú sást hvar vatnið svo hægt var að krækja framhjá stærstu krapapyttunum. Strax eftir að komið var upp í Hofsjökulinn fór veðrið að skána og var sólin mætt áður en kom að Ingólfsskála. Fengum við frábært veður það sem eftir var leiðarinnar. Komið var niður á Öxnadalsheiði kl 17.30 um kvöldið eftir mikið fjallaævintýri sem lengi verður munað.

Nú þegar fólk er sem óðast að búa sig á mót í Kerlingarfjöllum er ekki úr vegi að rifja upp fyrstu fjallaferð síðuhöfundar en hún var einmitt á landsmót LÍV í Kerlingarfjöllum veturinn 1987. Á þeim 15 árum sem síðan eru liðin hefur ýmislegt gerst í sleðamálum og útbúnaði fjallafara. T.d. er hætt er við að Kawaski Inwader sem undirritaður ók stoltur í þá daga þætti varla samkeppnisfær í dag.

8 tíma í Laugafell

Lagt var upp frá Þormóðsstöðum áleiðið í Laugafell. Var þá nokkuð áliðið dags og veðrið ekkert sérstakt. Hópurinn var nokkuð stór, væntanlega um 15 sleðar. Í Þormóðsstaðadal mætti mönnum mikill lausasnjór og gekk á með miklu brasi. Tók ferðin upp í Laugafell eina 8 klukkutíma og höfðu þá margir svitadropar fallið. Menn höfðu sameinast um kaup á einu lórantæki og með hjálp þess var ekið beint á skálann, sem þóttu nánast galdrar.
Um morguninn var þungt yfir en þó úrkomulaust. Ekið var austur með Hofsjöklií nokkrum renningi en veðrið skánaði er sunnar dró. Er komið var í Kerlingafjöll var komið hið besta veður. Daginn eftir var m.a. farið á Langjökul í mikilli blíðu og síðan heim daginn þar á eftir. Meðfylgjandi myndir voru teknar í ferðinni en hægt er að smella á þær til að sjá þær stærri.

Smári Sig. sendi eftirfarandi ferðasögu en hann og Hreiðar í Vín fóru í síðustu viku árlega sleðaferð með hópi lögreglumanna frá Akureyri.

Það var vel stemmdur hópur sem lagði upp Þormóðsstaðadal. Heldur dróst nú brottför þar sem undirritaður var bara “hálfklár ” þegar leggja átti af stað. Skórnir stóðu enn tilbúnir í bílskúrnum heima. Ferðaáætlun var að fara í Gæsavötn og gista þar. Þegar upp var komið var frekar hryssingslegt veður en formaðurinn (Hreiðar) teymdi hópinn af röggsemi. Í Landakoti tóku löggurnar meira bensín til fararinnar. Geir “Trukkdriver” mátti draga eina 150 lítra á þotuna og varð ekki meint af. Skotið var á fundi og planinu breytt, ákveðið að fara í Laugafell þar sem útlit var fyrir enn hvassari suðaustanátt í Gæsavötnum. Menn voru bara kátir með þennan kaldaskít, “bara hressandi,” sagði Steini Pjé.

Langur dagur

Eftir morgunbaðið og um áttaleytið var kominn tími til að halda austureftir. Menn hressir í bragði (þó svo Óli hafi nánast ekkert sofið frekar en venjulega) enda skein sól í heiði. Stoppað var augnablik í Sandbúðum og svo haldið austur í Gæsavötn þar sem tankað var, þotan skilin eftir og tekið smá kaffitár. Ákveðið var að prófa nýja leið austur, fara alveg upp að jökli og meðfram honum allt að Kistufelli. Færið reyndist frábært og veðrið ekki lakara. Frá Kistufelli var ekið með jökulstálinu í rennisléttu nýsnævi. Losnaði þá um bensingjöfina hjá flestum en aðrir vorkendu sleðanum að snúast svona hratt og héldu sig á “löglegum” hraða, þrátt fyrir heimildir um annað. Menn höfðu aldrei keyrt jafnt langt á svona sléttum grundum, eða eina 40 km. Eftir stutt kaffistopp í Sigurðarskála var kominn tími til að fara með liðið í helgidóminn. Baða átti línuna í Hveragili. Farið var upp skriðjökulinn og gilin þrædd austur yfir Kverkfjöllin. Heitilækurinn tók hlýlega á móti okkur eftir frábærann sprett. Eftir þrifabað var glímt við nokkrar brekkur og þær auðvitað sigraðar. Því næst var haldið niður með Kverkárnesi allt niður í Hvannalindir og í Grágæsadal. Þar fór brytinn í búninginn og galdraði fram kvöldmat og tilheyrandi að hætti Steina Pjé. Kvöldvakan var stutt – nokkrar smásögur og fyrri frægðarverk. Langur dagur var að baki og bensínfingurinn aumur.

Áfram skein sólin

Næsti dagur heilsaði eins og sá fyrri með sól, logni og hita. Sumir þurftu að ganga á fund “páfans” og leystu sín mál en aðrir lögðu ekki í skriftir, sögðust ekki þurfa þess. Japanski búðingurinn steikti meiðana á fyrstu metrunum en hresstist fljótt eftir smá kælingu. Aðrir víxluðu kertum, settu aftur gömlu ónýtu kertin í og allt lék í lindi. Farið var niður í Krepputungur, sem eru byrjaðar að blána og skoðað ættartal goðanna við Jökulsá á Fjöllum. Þaðan var farið í Dreka og lagfærður opinn, skemmdur gluggi. Kíkt var í Víti og farið suður Öskjuna, yfir Dyngjuskarð, niður hjá Kattbeking, yfir Trölladyngju og í Gæsavötn. Þar var þotan tekin með, heldur léttari enn fyrr. Brennt var í Laugarfell og nú fyrst fór veður að breytast, eða öllu heldur birtan, því komin var snjóblinda. Þegar vestar kom mætti okkur þoka en samt var hlýtt í veðri. Í Laugafelli var tekið enn eitt þrifabaðið, með svo miklum tilþrifum að Dunni nánst skar af sér fótinn. Var þetta skráð sem vinnuslys. Eftir baðið og plástrun, nýbakað brauð og kaffi, var haldin sama leið til baka niður í snjóléttan Þormóðsstaðadalinn og enn í sömu þokunni. Þar beið yfirvaldið sinna manna og flutti í bæinn.

Eyfirskir sleðamenn voru ekki duglegir að ferðast um páskana og hefur síðuhöfundur aðeins haft spurnir af einum sex manna hópi sem fór í alvöru fjallaferð. Lagt var upp um miðjan dag á skírdegi og haldið í Gæsavötn þar sem gist var fyrstu nóttina í góðu yfirlæti. Þaðan var ekið daginn eftir áleiðis í Sigurðarskála. Talsverðar þræðingar eru um hraunið frá Gæsavötnum um Dyngjuháls og Urðarháls en fyrir framan Dyngjujökul er nokkuð góður snjór. Frá Sigurðarskála var ekið í Hvannalindir og þaðan í Grágæsadal. Þar hugðust menn búa um sig en þá birtist flokkur jeppamanna sem var með skálann bókaðan. Sleðamenn slógu því hælum við rass og óku vestur í Kistufell til að gista. Daginn eftir, á laugardegi, var síðan haldið heim á leið með viðkomu í Laugafelli. Mikið snjóaði á laudardaginn og var ekið niður Þormóðsstaðadal í gríðarlegum lausasnjó. Að sögn Sigurgeirs á Vélsmiðju Steindórs, sem fór í þessa ágætu ferð, eru snjóalög víðast sæmileg þótt menn hafi vissulega upplifað bjartari tíma í þeim efnum. Nýi 900 kötturinn virkaði fínt og er eigandinn alsæll með gripinnn. Nokkuð var um jeppamenn á fjöllum um páskahelgina en þeir félagar urðu ekki varir við að neinir aðrir sleðamenn hefðu hætt sér úr byggð. Er vonandi að menn fari nú að hysja upp um sig buxurnar, eða réttara sagt sleðagallann, og drífa sig á fjöll. Nú eru tveir bestu mánuðir ársins framundan og um að gera að nota þá vel.

Fjölmargir drifu sig á fjöll í gær í frábæru veðri. Sævar í Haftækni sendi eftirfarandi sögu og myndir af ferð félaga úr Ungmennafélaginu sem fóru í Laugafell og víðar.

Veðurspáin var frábær, hörkufrost og léttskýjað. Brottför úr “Vínardalnum” var einum og hálfum tíma eftir útgefinn brottfarartíma og telst það “normal”. Leiðangursmenn voru Hreiðar, Jósavin, Eiríkur, G.Hjálmars. Sigurgeir, Jón Björns og Sævar Sig.

Þumbast var fram Sölvadalinn með sleðana á kerrum en hæpið er það borgi sig. Betra er að taka af neðar og keyra fram dalinn. Kerhólsöxlin (Kerhólskambur segja heimamenn) var eins og best verður á kosið. Þó er grjót uppúr efst en samt allt í lagi. Uppi á fjallinu er snjórinn harður og rifinn og í heildina talið er lítill snjór miðað við meðalið. Ekið var í slóð þeirra Landakotsjarla sem voru að moka frá húsinu þegar við komum að. Frostið svo mikið að það var bara mokað frá efri hlera. Áfram var haldið og voru þræðingur þegar nálgaðist Laugafell, eins og að vori, en þó var nýfallinn snjór þegar komið var heimundir.

Í Hjörvarsskála var hressing og nýja eldhúsinnréttingin fékk lof og last eins og gengur. Að loknu kakói var tankað og þurfti G.Hjálmars áfallahjálp eftir að hafa séð hvað nýi Þönderinn eyddi (50% meira en Jamminn). Sennilega er það bara nýja 28″ Garmin tækið með Íslandskortinu sem er svona eyðslufrekt. Skyndilega birtist Björn Hesjuvellingur með fjöldan allan af hestöflum prýddum fjallaförum sem voru á leið í Laugafell. Var þarna haft stutt stopp, spé og spaug en allir voru að njóta náttúrunnar. Eftir orkulestun ókum við suður á bóginn í “höstu” færi og var stoppað á Fjórðungsöldu. Þar sást til allra enda á hálendinu í heiðríkjunni. Frostið líklega á þriðja tuginn en það var létt yfir mönnum. Svona áttu dagarnir að vera. Því næst var ekið í Sandbúðir. Þar sem Greifinn af Sandbúðum var með í för var boðið upp á KEA Saxbauta úr dós, sem allir reyndar afþökkuðu. Ákveðið var að gista ekki á hálendinu í þessari ferð. Því var ekið sem leið lá í Galtaból og þaðan í Landakot. Þar var enginn maður, jarlarnir farnir heim, enda var sólin sest og hrímþoka lögst yfir. Smá hressing var tekin fyrir lokasprettinn og nokkrar stórhríðarsögur rifjaðar upp.

Formaðurinn ákvað að fara Þormóðsstaðadal í stað þess að fara sömu leið og við komum upp. “Bara að gá.” Ekið var sem leið lá, allt í rútum og engin vandræði, enda sumir hér búnir að fara þetta yfir þúsund sinnum. Þegar við komum niður í daldrögin mýktist færið og varð frábært, silkifæri “saggði” formaðurinn með norðlenskasta hreim sem til er. Þó voru göt á ánni og þurfti að beita ökuleikni. G. Hjámars sagði að Jósavin þyrfti að borða meira til að geta beitt Panterunni í hliðarhalla. Ekin var hámarksferð fyrir minn smekk, og var það frábært. Komum niður að Þormóðsstaði þar sem allt er í myrkri og kulda og fannst mönnum þetta dapurlegt hvernig byggðin er að fara. Loks var keyrt niður dalinn og að bílunum. Ferð lokið.

Ein bilun kom upp í ferðinni. Búkkahjól datt undan hjá Hreiðari. Sigurgeir greip það upp á ferðinni, Jósavin átti bolta, Eíríkur átti rétta lykilinn og hjólið sett undir. Af þessu varð þriggja mínútna töf. Þetta var frábær ferð, stutt, erfið en góð.

Vortúrarnir eru skemmtilegasti hluti sleðamennskunnar og meðfylgjandi myndir voru teknar í ferð sem farin var laust eftir miðjan maí á síðasta vori.

Ekið var af Öxnadalsheiði á miðvikudagskvöldi inn í Laugafell og gist þar fyrstu nóttina. Daginn eftir var haldið áleiðis austur á bóginn en ekið skemmra en ætlað var sökum bilana sem hrjáðu hópinn. M.a. þurfti einn að fá nýjan sleða sendann að heimann. Á föstudagsmorgni var vaknað í mikilli blíðu og þá ekið norðan Dyngjujökuls í Kverkfjöll og baðað í Hveragili. Þar snéru tveir úr hópnum heim á leið en aðrir óku áfram austur í Snæfell.

Laugardagurinn var notaður í skoðunarferðir um nágrennið í frábæru veðri. M.a. var ekið niður í Víðidal, litið niður í Geithellnadal og síðan brunað upp á Vesturdalsjökul, sem gengur út úr Vatnajökli. Farið var upp á Goðahnjúka og síðan snúið við niður Eyjabakkajökul, litið á íshellinn og ekið áfram um Eyjabakka að Laugarfelli til að fara í bað. Að því loknu var stefnt til baka í Snæfellsskála og brunað upp á Snæfellið áður en gengið var til kvöldmatar.

Á sunnudagsmorgni var skítaveður og var því brottför frestað fram á kvöld. Um 10 leytið um kvöldið var síðan lagt af stað heim og stóð á endum að síðuhöfundur rétt náði að komast á fund á Akureyri kl. 8 á mánudagsmorgni.

Landaleitarmenn nefndist flokkur vaskra manna sem Þingeyingar gerðu út árið 1880 til að kanna svæðið umhverfis Ódáðahraun. Í þeirri ferð fundust m.a. Gæsavötn, kofarústirnar í Hvannalindum og fleiri merkir staðir. Sl. miðvikudag voru „Landaleitarmenn hinir seinni“ á ferð.

Tilgangur fararinnar nú var að kanna hvort finna mætti styttri akfæra leið í Gæsavötn en þá sem nú er notuð, þ.e. fyrir þá sem koma að norðan. Sem kunnugt er þarf nú að aka Sprengisandsleið suður að Tómasarhaga áður en beygt er norðaustur með Tungnafellsjökli áleiðis í Gæsavötn. Til fararinnar völdust fjórir vaskir menn úr Eyjafirði og Þingeyjarsýslu og var gengin sem næst bein lína frá vaðinu yfir Langadrag á Gæsavatnaleið norðvestur að vegamótum Sprengisandsleiðar og Dragaleiðar, þ.e. þar sem ytri afleggjarinn í Laugafell tengist Sprengisandsleið. Samtals eru þetta um 25 km sem lagðir voru að baki á sex og hálfri klukkustund. Of snemmt er að fullyrða nokkuð um árangur ferðarinnar “en verið er að flokka og vinna þau gögn sem safnað var”, eins og sagt er á máli fagmanna. Einmuna veðurblíða var á hálendinu þennan dag og bærðist ekki hár á höfði. Meðfylgjandi myndir tók Smári Sig. af ferðafélögum sínum.

Nú er tími vortúranna upp runninn enda aldrei skemmtilegra að fara á sleða en einmitt á þessum árstíma. Meðfylgjandi myndir voru teknar í ferð sem farin var helgina 12.-13. maí sl. Ekið var af Öxnadalsheiði inn í Laugafell til gistingar á föstudagskvöldi. Þaðan í Gæsavötn daginn eftir og áfram upp í Grímsvötn. Hluti hópsins fór aftur í Laugafell til að gista en afgangurinn tók lífinu með meiri ró, gisti í Gæasvötnum um nóttina og ók síðan niður á Öxnadalsheiði daginn eftir með viðkomu í lauginni í Laugafelli, að sjálfsögðu. Flestir ferðalangar voru af Eyjafjarðarsvæðinu en tveir, þeir Sigurjón Pétursson og Ólafur Sigurgeirsson, lögðu á sig bílferð frá sv-horninu upp á Öxnadslsheiði til að slást í för. Veðrið var með eindæmum gott en færið að sama skapi blautt þannig að nokkuð var um að menn festu sig í krapa. Smári Sig. og Sigurjón Pétursson tóku meðfylgjandi myndir.

Þeir sem mættu í ferð á vegum EY-LÍV sl. laugardag áttu svo sannarlega góðan dag í góðu veðri. Ekið var frá Garði í Dalsmynni, upp á Kinnarfjöll og norður þau en koma átti við í Náttfaravíkum. Til þess var ekið niður Austurdal og síðan Kotadal sem tekur við af honum. Litið var yfir í Naustavík og síðan ekið noður með víkunum áður en farið var vestur yfir fjöllin, yfir í Flateyjardal og þar út að Brettingsstöðum. Þaðan var Flateyjardalur ekinn til baka að Garði. Í ferðina mættu 20 manns og fór allt vel fram undir öruggri stjórn þeirra Sólvangsbræðra, Ingvars og Bergsveins Jónssona og Arnórs Erlingssonar á Þverá. Landslag á þessum slóðum er ægifagurt auk þess sem svæðið hefur að  geyma merkar heimildir um lífsbaráttu þjóðarinnar á öldum áður. Meðfylgjandi myndir tóku síðuhöfundur og Rúnar Arason í ferðinni.

Um síðustu helgi fór hópur Eyfirðinga í góða ferð um austanvert hálendið. Ekið var frá Öxnadalsheiði, um Gæsavötn og Kistufell austur í Grágæsadal þar sem gist var tvær nætur. Ferðast var niður með Jökulsá á Dal, Hafrahvammagljúfur skoðuð og litið við í Laugarvalladal. Einnig var farið um Kverkfjallarana, baðað í Hveragili og fleira til gamans gert. Meðfylgjandi myndir tók Eiríkur Jónsson í ferðinni.

Að morgni miðvikudagsins 11. apríl 2001 lagði vaskur hópur manna af stað úr Eyjafirði áleiðis austur í Mývatnssveit. Þarna voru á ferð sjö harðsnúnir vélsleðakappar sem ætluðu að eyða næstu dögum á fjöllum. Dagarnir fyrir og um páska eru meðal þeirra sem veðurfræðingar varast að spá einhverju afgerandi um veðrið en þó leit út fyrir að það gæti orðið sæmilegt næstu daga. Gróf ferðaáætlun var að fara á sleðunum frá Skútustöðum í Mývatnssveit og aka suður í Kverkfjöll þaðan sem gera átti út. Auk þessara sjö var von á tveimur sunnlenskum höfðingjum sem lögðu á svipuðum tíma upp frá Vatnsfelli og ætluðu að hitta hópinn í Sigurðarskála í Kverkfjöllum.

Lagt í’ann

Langt var upp frá Skútustöðum upp úr hádegi og stefnan tekin suður á milli Bláfjalls og Sellandafjalls, sem blasa við sunnan Mývatnssveitar. Veður og færi voru eins og best gerist og sóttist ferðin vel. Ákveðið var að leggja smá lykkju á leiðina og fara að Ketildyngju, gosdyngju í Ódáðahrauni austur af Bláfjalli. Þar er mikill jarðhiti og á þessi staður sér merka sögu. Ketildyngja hét fyrrum Fremrinámur og þarna eru miklar brennisteinsnámur frá fyrri tíð. Var brennisteinninn fluttur á hestum til Húsavíkur og þaðan með skipi til Danmerkur. Þótti brennisteinn úr Fremrinámum sérlega góður og hreinn. Aðalnámurnar eru austan við gíginn Ketil í toppi dyngunnar og í sjálfum gígnum. Geysimikil hraun hafa runnið frá Ketildyngju og eru þau í ýmsum kvíslum. Mesta hraunið rann til norðvesturs, yfir mikinn hluta Mývatnsveitar, niður allan Laxárdal og Láxárgljúfur og breiddist yfir allan Aðaldal norður að Skjálfandaflóa. Er það a.m.k. 70 km langt og 330 ferkílómetrar. Talið er að það sé um 3.500 ára gamalt. (Sjá Landið þitt Ísland, bls. 218 og 241.)

Frá Ketildyngju var stefnan tekin á Hvammsfjöll, en þau rísa hæst í um 890 m yfir sjó suður af Kerlingardyngju. Með fjöllunum er oftast eina færa sleðaleiðin suður í gegnum Ódáðahraun að Dyngjufjöllum. Nú var farið á milli fjallanna í átt að Kollóttudyngju. Áð var við skálann Bræðrafell sem stendur suðaustan við dyngjuna og þaðan haldið að skálanum Dreka við Dyngjufjöll. Báðir þessir skálar eru í eigu Ferðafélags Akureyrar. Alltaf var sama blíðan og nægur snjór um allt. Nú var bara eftir síðasti leggurinn úr Dreka í Sigurðarskála við Kverkfjöll og fyrr en varði var hópurinn kominn á áfangastað.

Snjómokstur og saltfiskur

Eins og fram hefur komið er nú óvenju mikill snjór á Kverkfjallasvæðinu og var skálinn nánast á kafi. Tók nú við mikill snjómokstur. Byrjað var á að moka frá dyrum og gluggum og síðan ofan á gasgeymsluna. Reyndust það vera fullar tvær mannhæðir. Þá var gríðarlegt verk að moka upp kamarinn. Meðan á þessu stóð renndu Sunnlendingarnir tveir í hlað og flokkurinn því orðinn fullskipaður. Kapp var lagt að byrja sem fyrst að kynda upp en Sigurðarskáli er stórt hús og því tekur talsverðan tíma að ná upp góðum hita. Nú leið að kvöldi og ekki seinna vænna að fara að skella saltfiskinum í pottinn en á matseðlinum þetta fyrsta kvöld var salfiskur með kartöflum, rúgbrauði og hamsatólg. Tóku menn hraustlega til matar síns enda svangir eftir langan akstur og mikinn mokstur. Var ekki laust við að svefninn tæki snemma að sækja að sumum.

Baðað og baðað

Þegar vaknað var á fimmtudagsmorgun var hið besta veður en nokkuð dimmt yfir. Því var lítið skyggni til að keyra og var lífinu tekið með ró fram eftir morgni. Um hádegi tók að birta til og var þá rennt upp að jöklinum þar sem heit áin rennur undan honum. Var í snarhasti útbúin hin ágætasta baðaðstaða sem flestir nýttu sér og luku miklu lofsorði á. Ákveðið var að freista þess að komast austur fyrir Kverkfjallaranann, í Hveragil, en þar rennur heit á sem afskaplega gott er að baða sig í. Ferðin þangað gekk ekki átakalaust og kostaði marga króka en hafðist þó á endanum. Var þá ekkert því til fyrirstöðu að skella sér aftur í bað, enda fullir þrír tímar frá því að síðast var baðað. Að því loknu var rennt aftur heim í skála og fannst nú mun betri leið. Enn höfðu engir ferðamenn bæst við í skálann en vitað var að þangað stefndi talsverður hópur fólks sem von var á seinna um kvöldið. Matseðillinn hljóðaði upp á svínakjöt með sósu, kartöflum, rauðkáli og grænum baunum sem gerð voru góð skil. Seint um kvöldið og um nóttina fór að fjölga í skálanum en þá mættu á staðinn hópar af jeppafólki og nokkrir vélsleðar. Nú var einnig farið að hlýna í veðri og komin slagveðursrigning.

200 km lagðir að baki

Föstudagurinn langi rann upp bjartur og fagur og var hann tekinn snemma. Ekið var í Hvannalindir sem eru í Krepputungu, geiranum á milli Jökulsár á Fjöllum og Kreppu. Í Hvannalindum eru uppsprettur og lækir sem koma undan hrauninu. Einnig er þarna nokkur gróður. Árið 1880 fundust í Hvannalindum útilegumannakofar sem eignaðir eru Fjalla-Eyvindi. Í sömu ferð gengu menn þarna fram á hrossabein og er sá fundur talinn vera kveikjan að sögunni Heimþrá eftir Þorgils gjallanda en Þorgils var meðal þeirra sem voru í umræddum leiðangri 1880. Úr Hvannalindum var ekið áfram yfir Kreppu og í Grágæsadal. Þar er fallegur fjallaskáli en í dalnum er lón eða vatn sem Kverká fellur í skömmu áður en hún sameinast Kreppu. Áfram var haldið austur á bóginn áleiðis í Snæfell, yfir Kringisá og Jökulsá á Dal, komið við í sæluhúsi við Sauðá og ekið upp á Sauðahnjúka sem ná yfir 1.000 m hæð yfir sjó. Sóttist ferðin einkar vel enda færið enn mjög gott þótt það hefði þyngst. Í Snæfellsskála voru aðeins tveir menn á jafn mörgum jeppum en von var á fleira fólki seinna um daginn. Ekið var norður og austur fyrir Snæfell, að skálunum við Laugarfell. Þar var ákveðið að líta á íshellinn í Eyjabakkajökli og lá nú leiðin um hina frægu Eyjabakka austan Snæfells. Íshellirinn brást ekki vonum manna og var glæsilegur að venju. Var m.a. kveikt á neyðarblysi inn hellinum til að magna enn stemmninguna. Frá íshellinum var stefnan aftur tekin á Kverkfjöll, ekið yfir sporð Brúarjökuls og komið við í Hveragili til að fara í bað. Er komið var í Sigurðarskála voru um 200 km að baki frá morgninum og ekkert að vanbúnaði að hefja undirbúning fyrir kvöldmáltíðina, sem átti að vera sú síðasta í ferðinni. Nú hljóðaði matseðilinn upp á pönnusteiktar nautalundir með hinu ýmsa meðlæti og þóttust menn aldrei hafa bragðað annan eins mat, enda yfirstjórn matseldarinnar í höndum formannsins. Eftir margar smásögur var lagst til svefns en heldur var þó nóttin ónæðissamari en æskilegt getur talist.

Heimför frestað

Morguninn eftir lá fyrir að leggja af stað til baka niður í Mývatnssveit. Sunnlendingarnir ákváðu að slást í för og aka síðan suður yfir hálendið. Veður var þokkalegt fyrst í stað og gekk ferðin í Dreka ágætlega. Þar fór veðrið að versna og við Bræðrafell var komið leiðindaveður. Eftir um 3 km akstur frá Bræðrafelli var ákveðið að snúa við í skálann, enda orðið mjög blint að keyra og hættur sem geta víða leynst. Ekki er í kot vísað í Bræðrafelli auk þess sem svo vel hittist á að Bræðrafellsjarlinn sjálfur, Jakob Kárason, var með í för. Lífinu var tekið með ró fram eftir kvöldi og var hugmyndin að nota náttmyrkrið til að keyra heim. Þá nýtast ljósin af sleðunum, sem þau gera ekki þegar ekið er í blindu að degi til. Veðrið versnaði hins vegar þegar á kvöldið leið og því sæst á að fresta heimkomu um einn dag og gista í Bræðrafelli. Áttu menn þar góðan nætursvefn og vöknuðu í blíðuveðri daginn eftir, að morgni páskadags. Var nú hælum slegið við rass og ekið greitt niður í Mývatnssveit. Fóru tveir á undan til að ná í bensín þar sem ljóst var að mjög hafði gengið á bensínbirgðirnar daginn áður meðan menn þurftu að læðast áfram í leiðindaveðri.

Í Selinu á Skútustöðum fékk hópurinn sér hádegismat og þeir Sveinn og Leif keyptu bensín enda áttu þeir eftir að aka suður yfir hálendið að Vatnsfelli. Hinir sjö settust upp í bílana og óku inn í Eyjafjörð. Að baki var einkar vel heppnuð og eftirminnileg ferð. Yngva Ragnari í Selinu/Hótel Mývatn eru færðar bestu þakkir fyrir veitta aðstoð og einkar góða þjónustu á öllum sviðum.

Bárðargötuferðalangar komu til byggða í gærkvöld eftir geysilega vel heppnaða ferð. Smári Sig. sendi ágrip af ferðasögunni svona rétt til að við hin getum fundið reykinn af réttunum.

Hófum ferðina við Lundarbrekku í Bárðardal. Þar var boðið upp á kaffi og harmonikkuspil að þjóðlegum sið. Fórum síðan upp í Réttartorfu og gistum þar.

Snemma morguns var ræst og boðið skyr og slátur í morgunmat. Í frábæru veðri og færi héldum við austan „Fljóts“ allt að Marteinsflæðu. Þar var tekið bað í Hitulaug áður en haldið var vestur yfir Fljótið að nýju. Fyrsta legg lauk síðan við Skjálfandafljótsbrú. Skotist var í Gæsavötn grillað, sofnað snemma og ræst fyrir kl. 07,00 og boðin egg og beikon í morgunverð.

Leggur 2 hófst fyrir kl 9,00 þar sem sá fyrsti endaði, enn og aftur í sól og blíðu. Haldið var í Vonarskarð og litið á gufubaðsaðstæður í Snapadal. Síðan haldið að Hamrinum í Vatnajökli. Ekki var áð fyrr en komist var inn að lóninu rétt undir Hamarsveggnum og margar myndir þrykktust á prent. Þá fikruðu menn sig áfram suður á bóginn með mörgum stoppum og mörgum myndum. Komið var að Jökulheimum undir kvöldmat og ekki seinna vænna en að drífa hangikjötið á borð og gera góð skil. Snemma var farið að sofa og enn fyrr á fætur. Hafragrautur á línuna með slátri.

Leggur 3 lá frá Jökulheimum upp á Tungnaárfjöll og yfir þau, niður norðan við Langasjó og yfir Skaftá. Sama sólarblíðan og ekki hreyfðist hár á höfði. Margt að sjá og skoða og margar myndir fuku. Haldið var austan Fögrufjalla allt að Hverfisfljóti og suður með Eldhrauni. Þessu fylgdu margir útúrdúrar á nálæg fjöll. Hvert sem litið var var hrikaleg fegurð og mikilfengleg sýn; Lakasvæðið, Sveinstindur, Hágöngur, Geirvörtur og Þórðarhyrna. Ekki skemmir að sjá Öræfajökul og Snæbreið sem bakgrunn við sjóndeildarhring. Að Núpi mætti flokkurinn á sama tíma og sólin skartaði kvöldgeislum sínum yfir Fljótsthverfið. Gist var á Geirlandi við Kirkjubæjarklaustur og þar galdraði kokkur ferðarinnar fram enn eina veisluna. Allir voru komnir í koju fyrir kl 22,00. Var þá formlegum leiðangri í spor Gnúpa-Bárðar lokið.

Að venju var ræst kl 7,00 morguninn eftir og haldið til fjalla í logni og glampandi sól. Farið var upp að Síðujökli og sem leið liggur að Geirvörtum og Hágöngum og þaðan yfir að Pálsfjalli. Þaðan upp á Háubungu og í Grímsvötn. Haldið var vestur fyrir vötnin, norður fyrir Skaftárkatlana og niður Köldukvíslarjökul með viðkomu á toppi Hamarsins. Í Gæsavötnum var síðan haldið uppteknum hætti með sameiginlegri kvöldmáltíð.
Á lokadegi ferðarinnar var eins og áður, logn sól og blíða. Þá var tekin stefnan á Tungnafellsjökul og stoppað á „Nafla heimsins“ eða á Háhyrnu og litið á dýrðina sem við blasti. Ekið var niður Hagajökulinn og vestur yfir Sandinn, upp Þjórsárjökulinn og upp að Hásteinum. Þaðan yfir á Miklafellið, þar sem stutt var í Laugafellsbað. Um kvöldmatartímann var lagt norður á bóginn. Skotist norður að Hraunárdal, farið niður Kerhólsöxlina og komið í bæinn eftir 860 km skreppitúr.

Þrátt fyrir að víða sé kvartað undan snjóleysi á það alls ekki við um alla landshluta. Á norðanverðu hálendinu er víðast góður snjór, einkum þegar austar dregur. Hópur eyfirskra sleðamanna var þar á ferð í síðustu viku og dvaldi m.a. í Kverkfjöllum. Þar er óvenju mikill snjór og var lausamjöllin slík að erfitt var að komast um á sleða. Veðurblíðan sl. fimmtudag var líka engu lík og svo sannarlega þess virði að vera á fjöllum.

Á milli jóla og nýárs 2000 var farin fín sleðaferð upp úr Eyjafirði, inn í Laugafell, um Vonarskarð og víðar. Meðfylgjandi myndir tók Birgir Rafn á Haftækni og sem sjá má var mikil blíða.

Það voraði snemma árið 2000. Snjólalög höfðu aldrei verið mikil þennan vetur og þegar kom fram í miðjan maí sáust varla fannir nema í allra, allra hæstu fjöllum. Bændur höfðu fyrir nokkru borið á tún sín og horfðu með velþóknun á nýgræðinginn æða upp úr jörðinni. Sleðamenn voru allir löngu búnir að afskrifa veturinn og höfðu komið fákum sínum í sumarhagana. Eða hvað? Við nánari athugun kom í ljós að til voru þeir menn sem neituðu að gefast upp fyrir sumrinu. Þeir skyldu í eina sleðaferð enn áður en búkkar yrðu smurðir og bensíntankar tæmdir fyrir sumarið. Þetta er sagan af þeim. Saga af þrautseigju, áræðni og dug, en þó fyrst og fremst af hæfilegri þrjósku.

Formaðurinn hringdi í menn til skiptist og brýndi þá til dáða. „Ja, Smári er alveg flugbeittur að drífa sig,“ sagði hann við Úlla áður en hann hringdi í Smára og sagði nákvæmlega það sama við hann. Nema nú var það Úlli sem var alveg flugbeittur að drífa sig og það strax. Þannig tókst honum að safna í harðsnúinn flokk sem samanstóð af mönnum sem kalla ekki allt ömmu sína (enda flestir á þeim aldri að þær góðu konur eru löngu farnar á annan og betri stað). „Já en er nokkur snjór strákar mínir,“ sögðu úrtöluraddirnar en menn létu það ekki á sig fá heldur efldust allir.

Mætt var upp á Öxnadalsheiði laust eftir miðjan dag á föstudegi og voru þar komnir formaðurinn Hreiðar, Smári, Úlli og Dórarnir Jónsson og Arinbjarnarson. Ekki var sérlega björgulegt að líta upp Kaldbaksdalinn og ljóst að eitthvað yrði að bíta saman jöxlum til að ljúka þessu verkefni. Sigurgeir hafði mætt til að hvetja menn til dáða en sjálfur komst hann ekki með af ófyrirsjáanlegum orsökum. „Þið verðið komir heim um kvöldmat,“ hljóðaði dómur þess sem átti að hvetja en ekki létu ferðalangar það á sig fá. Ljóst var að dalurinn væri ófær að austanverðu og því þurfti að byrja á að ferja sleðana yfir ána á stærstu jeppunum. Þar var svo tekið niður og menn fóru að tygja sig til brottfarar. Var ekki laust við að glott læddist fram á einstaka varir yfir því verkefni sem framundan var. Kom raunar í ljós að sumir höfðu ekki haft meiri trú á verkefninu en það að þeir voru varla með bensín og nesti til dagsins.

Síðan var lagt í´ann. Fyrirhugað var að þræða inn dalinn að vestanverðu og reyna að læðast á milli þúfnanna. Þegar nær dró kom hins vegar í ljós að það vantaði alveg snjóinn sem átti að vera á milli þeirra. Nú voru góð ráð dýr. Undirritaður var að reyna að snúa við en þar sem sleðinn var þunglestaður af bensíni og kosti til helgarinnar lét tækið illa að stjórn og stefndi til fjalls, beint upp öxlina vestan við dalinn. Og viti menn. Upp fóru bæði ökumaður og sleði og síðan fylgdu aðrir í kjölfarið. Meira að segja fimman hans Dóra en þó ekki fyrr en eigandinn hafði hótað henni öllu illu. Þegar upp var komið var leiðin greið inn Nýjabæjarfjall og var ekið í ágætum snjó í Bergland. Eftir það fór heldur að þynnast en þó ekki meira en svo að vandræðalítið var að þræða í Laugafell. Raunar þraut snjóinn nokkurn spöl frá húsinu en þar sem Haraldur Örn var þessa dagana að ganga á Norðurpólinn einn síns liðs þótti mönnum ekkert tiltökumál að rölta þennan spöl í skálann. Var síðan farið í laugina, etið, sagðar sögur og á endanum lagst til svefns.

Laugardagsmorgunn rann upp, bjartur og fagur. Fyrsta morgunverkið var að fara í laugina, enda menn ekki farið í bað síðan kvöldið áður. Að loknum morgunmat var farið að huga að bensínmálum og kom í ljós að fremur snjólétt var orðið umhverfis tankana. En ekki létu menn það á sig fá. Ekið var sem leið liggur í Sandbúðir og þaðan var stefnan tekin á Fjórðungsöldu. Upp á henni virtu menn fyrir sér útsýnið til allra átta og vorkenndu þeim sem sátu eftir heima að missa af dýrðinni. Ekki var annað að sjá ofan af Fjórðungsöldu en að sæmilega fært væri að Tungnafellsjökli og var því stefnan tekin á hann. Þó kom á daginn að leiðin var torsóttari en sýndist í fyrstu og var mikið um snúninga og þræðingar, eins og þessi MapSource-mynd sem tekin er úr GPS-tæki undirritaðs, sýnir glögglega,. Var flokkurinn sannarlega feginn að komast að jöklinum og þótti ástæða til að setjast niður og fá sér kaffi.

Ekið var upp á jökul í sömu veðurblíðunni sem fyrr og farið mikinn. Fljótlega opnaðist stórfenglegt útsýnið yfir Vonarskarð og Bárðarbungu og var ljóst að mönnum væru allir vegir færir að komast á Vatnajökul. Slíkt var þó ekki inn á ferðaáætlun enda leyfði tími og bensín vart svo langa ferð. Ekið var niður í Vonarskarð, inn í Snapadal og að hverasvæðinu. Þaðan var stefnan tekin aftur til baka en nú til vesturs sunnan við Jökuldal. Reyndist greið leið áfram vestur yfir Sprengisand og nánast engar þræðingar. Komið var aftur í Laugafell undir kvöld og þar var slappað af og hafður náttstaður.

Heimferð var daginn eftir og var hún tíðindalítil. Þó náði Smári að sökkva sér á einum stað sem vissulega lyfti ferðinni upp á enn hærra plan, sem þó var allhátt fyrir. Ekin var sama leið niður á Öxnadalsheiði og voru menn hæfilega skelkaðir á leið niður öxlina til baka. Var ljóst að snjórinn á Öxnadalsheiði hafði ekkert aukist meðan við vorum í ferðinni. Að baki var einstaklega góð og eftirminnileg ferð, ekki síst fyrir þær sakir hvað allir spáðu illa fyrir henni. En hér sannaðist einu sinni sem oftar að hæfilegt magn af þrjósku er ekki löstur á neinum manni. HA (Myndir: Smári Sig. og HA)

Undirritaður hefur verið þeirrar gæfu aðnjótandi að upplifa margar skemmtilegar sleðaferðir. Ein af þeim eftirminnilegri er tvímælalaust ferð sem farin var vorið 1993. Kemur þar margt til. Árstíminn var óvenjulegur, veðrið hreint frábært og einnig gerðust óvæntir atburðir sem nánar verður vikið að síðar.

Í sleðaferð um mitt sumar?

„Hvað eruð þið að gera í vélsleðaferð um mitt sumar,“ voru viðbrögð margra þeirra sem fréttu af vélsleðaferð sem fyrirhuguð var um miðjan júní 1993, nánar tiltekið daga 11.-13. júní. Að hluta til eru spurningar sem þessar skiljanlegar því á þessum árstíma er fólk með hugann við flest annað en vetrarferðir. Flestir hafa þegar lokið vorverkunum, eru búnir að slá garðinn a.m.k. einu sinni og eru í óða önn að búa sig undir sumarfríið til að ná sem mestu út úr hinu stutta íslenska sumri. En uppi á hálendinu er snjórinn mun lengur að fara en í byggð og á vorin, þegar frosthörkur vetrarins eru að baki og nóttin björt, er einmitt besti tíminn til að fara í vélsleðaferð.

Undirbúnigur fyrir umrædda ferð var ekki langur og ekki ljóst fyrr en á síðustu stundu hversu margir færu með. Ferðaáætlun var ekki heldur fullmótuð og átti að ráðast af snjóalögum og veðri. Vatnajökull var þó það sem stefnt var á. Ákveðið var að safnast saman á Öxnadalsheiði upp úr hádegi föstudagionn 11. júní og freista þess að komast upp á hálendið. Það var síðan um þrjúleytið sem 9 manna hópur á jafn mörgum sleðum lagði af stað frá bílunum, áleiðis upp Kaldbaksdalinn. Ferðalangar voru úr Eyjafirði og einn hafði lagt á sig akstur frá Reykjavík til að taka þátt í leiðangrinum. Vitað var um tvo til viðbótar sem orðið höfðu seinir fyrir og voru skammt á eftir auk þess sem aðrir fjórir ætluðu að leggja af stað seinna um daginn.

Fallegt vorveður og nægur snjór á Nýjabæjarfjalli.

Þegar komið var upp á Nýjabæjarfjallið var nægur snjór og gott færi. Öðru hverju var stoppað til að njóta útsýnisins og veðurblíðunnar. Fyrsti áfangastaðurinn var Laugafell þar sem hópurinn átti bensín. Þegar nær dró Laugafelli minnkaði snjórinn og því tók nokkurn tíma að finna færa leið. Á endanum komst allur hópurinn að skálunum og þar bættust við þeir tveir sem orðið höfðu seinir fyrir og hópurinn því stækkað í 11.

Ákveðið var að taka stefnuna á Gæsavatnaskála og hafa þar næturdvöl. Ekki voru þó allir jafn bjartsýnir á að þangað væri færst sökum snjóleysis enda kostaði það nokkrar krókaleiðir að komast fyrstu kílómetrana. Snjórinn jókst hins vegar eftir því sem austar dró og fljótlega voru allar þræðingar að baki. Ekki var mikið af krapablám, sumum til mikilla vinbrigða.

Spenningur við Bergvatnskvíslina

Fyrsti farartálminn sem mætti ferðalöngum var Bergvatnskvíslin skammt vestan Sprengisandsleiðar. Hún var opin þar sem komið var að henni og auk þess straumþung. Ekki virtust betri staðir til að fara yfir ofar eða neðar og því var ákveðið að leggja til atlögu. Var ekki laust við að nokkur spenningur ríkti í hópnum. Hlynur á Akri byrjaði á að skjótast yfir og gekk áfallalaust enda lausbeislaður á léttum sleða. Smári Sig. kom næstur á sínum WideTrac og var auk þess með kerru. Starumurinn hrifasaði sleðann undan ökumanni sem þó nái að hanga á honum öðru megin. Ferðin var rétt næg til þess að báðir komust yfir á hinn bakkann og ökumaðurinn blotnaði rétt hæfilega. Eftir þetta komu menn einn af öðrum og gengu gusurnar í allar áttir.

Áfram var haldið og þegar verið var að krækja fyrir Fjórðungsvatnið ók undirritaður sleða sínum í lækjarfarveg og braut öxul í búkkanum. Enginn varaöxull var með í för en viðgerðin sem framkvæmd var á staðnum er með þeim glæsilegri sem gerð hefur verið á fjöllum. Aðlaverkfærið var vasahnífur Sigurgeirs á Vélsmiðju Steindórs og hafði sá að geyma hin ólíklegustu verkfæri. Þar með tókst að bjarga ferðinni fyrir undirritaðann. Í Gæsavatnaskála var komið um miðnætti eftir að stðór hluti hópsinms hafði fest sleða sína í krapa við Fjórðungsvatnið. Þá var hafist handa við að sjóða og snæða saltkjöt en síðan lagst til svefns. Seinna um nóttina bættust við þeir 4 sem síðastir höfðu lagt af stað.

Um Vatnajökul þveran og endilangan

Risið var árla úr rekkju, eða um kl. 6 (enda hafði sumum ekki komið dúr á auga eftir saltkjötsátið um nóttina), og haldið af stað um kl. 8. Stefnan var tekin upp á Vatnajökul og inn í Grímsvötn. Veðrið hafði verið gott daginn áður en nú sannaðist hið forkveðna að lengi getur gott batnað. Þá var færið á jöklinum einnig sérlega gott. Hluti hópsins tafðist við viðgerð á einum sleðanum en þegar allir voru komnir upp á Grímsfjall var ákveðið að taka stefnuna á Skálafellsjökul og taka bensín við skála Jöklaferða. Sóttist ferðin þangað vel. Skálinn sjálfur er í 840 metra hæð yfir sjó og raunar það hótel á Íslandi sem hæst stendur.

Ákveðið var að hafa næturstað í Sigurðarskála í Kverkfjöllum en þegar aka átti af stað kom í ljós að tveir af sleðunum neituðu alfarið að fara lengra og hefur sennilega líkað félagsskapurinn á Skálafellsjökli vel. Þá varð því að skilja eftir en ökumenn og farangur fluttur á aðra sleða. Síðan var ekið yfir jökulinn í Kverkfjöll og niður að Sigurðarskála. Þangað var komið klukkan að ganga 11 eftir nokkuð brölt síðasta spottann. Að lokinni máltíð var lagst til hvílu og víst að margir urðu því fegnir enda löng dagleið að baki.

Heim á leið

Morguninn eftir var Sigurðarskáli kvaddur og byrjað á að skoða sig um í Kverkfjöllum. Víst er að ægifegurð staðarins lætur engan ósnortinn og sá sem þar stendur skilur vel setninguna „land elds og ísa,“ sem gjarnan er notuð um Ísland. Þarna má sjá endalaust samspil og átök jökulsins og jarðhitans sem engan endi tekur og má ekki á milli sjá hvor hefur betur.

Frá Kverkfjöllum var stefnan tekin á Gæsavötn að nýju, bensíni hellt á sleðana og síðan haldið áfram í Laugafell. Að sjálfsögðu er ómissandi að fara í laugina og síðan létu menn sólina þurrka sig. Að lokinni mikilli kvöldmáltíð var lagt af stað niður á Öxnadalsheiði. Var ekki laust við að fararskjótar væru orðnir nokkuð heimfúsir og því ekið greitt.

Botnrannsóknir á Nýjabæjarfjalli

„Hvern sjálfan andsk… var ég að gera,“ var það fyrsta sem flaug í gegnum huga söguritara er hann horfði á eftir sleða sínum hverfa ofan í krapabá skammt sunnan Urðarvatna. Alla jafna er lítið mál að sigla sleðum á vatni en nú fór eitthvað úrskeiðis. Vatnið var tæplega einn og hálfur metri að dýpt og langt til lands. Nú voru góð ráð dýr en eftir að hafa atast í vatninu góða stund, nær dauða en lífi af kulda, fékkst undirritaður til að koma í land og var snarlega færður í þurr föt. Annar sleði hafði sokkið skammt frá en þó nær landi.

Hófust nú björgunaraðgerðir sem hefðu verið óhugsandi nema vegna þess að tvennar vöðlur voru með í för. Að tæpum 4 tímum liðnum voru sleðarnir komnir á land og voru nú teknir í tog. Af 15 sleðum sem lögðu af stað voru því aðeins 11 eftir gangfærir. Aldrei stendur á mönnum í tilfellum sem þessum að fórna sleða sínum til að draga félagann. Slíkt er einfaldlega talið sjálfsagt mál þrátt fyrir að það hafi mikið óhagræði í för með sér fyrir þann sem dregur.

Eftir stutt kaffistopp í Berglandi var haldið af stað norður Nýjabæjarfjall og sóttist ferðin fremur seint. Að lokum komst hópurinn þó í bílana þótt ekki hafi gengið átakalaust að komast síðasta spölinn niður Kaldbaksdalinn. Þeir ökumenn sem drógu hlífðu tækjum sínum hvergi og gekk þetta allt betur en margir þorðu að vona. Um kl. 5 á mánudagsmorgni voru síðan flestir komnir heim til sín og ekki seinna vænna að fá sér smá blund þar sem vinnudagur var framundan.

Í ferðinni voru um 650 km lagðir að baki á þremur dögum. Allan tímann lék veðrið við ferðalangana og var ekki laust við að menn væru nokkuð skellóttir í andliti fyrstu dagana á eftir. Ferðafélagar voru: Úlfar Arason, Rúnar Arason, Hreiðar Hreiðarsson, Smári Sigurðsson, Úlfar Hreiðarsson, Sigurgeir Steindórsson, Kjartan Snorrason, Jón Björnsson, Tryggvi Aðalbjörnsson, Gunnar Sveinbjörnsson, Grétar Ingvarsson, Bolli Ragnarsson, Jóhann Oddgeirsson og Hlynur Þórsson. Texti og myndir: HA

(Þessi saga birtist upphaflega í dagblaðinu Degi 17. júlí 1993 og er birt hér lítið breytt)

Vorið 1987 fór hópur Eyfirðinga afar skemmtilega vorferð inn á hálendið. Hafa slíkar ferðir síðan verið árlegur viðburður í þessum hóp ef mögulegt hefur verið að koma þeim við. Ferðasagan var í grófum dráttum þannig að lagt var upp af Öxnadalsheiði og ekið í Laugafell til gistingar fyrsta kvöldið. Daginn eftir var byrjað á að fara túr á Hofsjökul áður en stefnan var tekin á Nýjadal. Þar var fyrir hópur Eyfirðinga sem kom að sunnan og ætlaði með hópnum norðuraf. Gist var í Nýjadal og ekið daginn eftir upp Köldukvíslarjökul og upp á Bárðarbungu. Þaðan var stefnan tekin í Grímsvötn og síðan aftur til baka í Nýjadal. Úr Nýjadal var farið í Laugafell til að gista og þaðan niður á Öxnadalsheiði. Veðurblíða var með eindæmum annan tímann enda ekki laust við að sleðar eyddu nokkru meira en ráð var fyrir gert. Myndir HA