Síðuhöfundur bara nokkuð sáttur 🙂

Yamaha Nytro er óumdeilanlega einn áhugaverðasti nýi sleðinn sem fram kom með 2008 árgerðinni. Ljóst er að Yamaha lagði mikið á sig þannig að vel mætti takast til og miklar væntingar voru strax bundnar við gripinn. Söluaðili Yamaha á Norðurlandi, Brúin-Haftækni, bauð Sleðasíðunni á dögunum tvo Nytro sleða til reynsluaksturs, stuttan sleða í 40 ára afmælisútgáfunni og langan MTX a 153” belti. Hér kemur niðurstaðan.

Ég hafði áður lýst því yfir hér á síðunni að Nytro væri draumasleðinn minn á þessari vertíð og því ljóst að ég hafði þannig miklar væntingar til gripsins áður en ég hafði svo mikið sem sest upp á hann. En stendur hann undir væntingum? Við skulum sjá til.

Vélin

Vélin í Nytro er 3 strokka fjórgengis, 1050 cc og gefin upp 130 hestöfl. Ólíkt því sem oft er með uppgefnar hestaflatölur þá hafa próf óháðra aðila sýnt að hún skilar sennilega nær 140 hestöflum. Enda virkar hún mjög spræk. Það er sama hvort þú ert að taka af stað úr kyrrstöðu eða vilt bæta við hraðann, sleðinn svarar samstundis. Í fáum orðum sagt þá er þetta einfaldlega frábærlega skemmtileg vél og hentar sleðanum vel. “Barely Legal” eða “Fast and Furious” eru orðasambönd sem notuð hafa verið til að lýsa kraftinum og viðbragðinu í Nytro og má segja að það sé nærri lagi.

Vel heppnað byggingarlag

Byggingarlag Nytro er það sem á ensku kallast “rider forward”. Ski-doo kynnti þessa hugmyndafræði með REV og allir sem fylgjast með í sleðaheiminum vita hver afleiðingin var. Ski-doo hefur trónað á toppnum sem mest selda tegundin síðustu ár. “Rider forward” merkir að áseta ökumanns er færð framar og sætið hækkað. Mér líkaði vel við mig “um borð” í Nytro. Sætið er vel lagað og hæfilega mjúkt, stigbrettin breið og góð og það fer vel um mann hvort heldur er standandi eða sitjandi. En byggingarlagið gerir það líka að verkum að þú hefur ekkert skjól af vélarhlífinni eða rúðunni, sem er reyndar nánast engin. Hlífar yfir handföngum koma vissulega að gagni til að skýla höndunum en ég ráðlegg mönnum samt að klæða sig vel á þessum sleða. Sérstaklega næðir um neðri hluta líkamans þannig að góðar buxur eru skilyrði. Afstaðan á milli sætisins og stýrisins er mjög vel heppnuð og auðvelt að standa upp og setjast til skiptis, eftir þörfum. Þetta er atriði sem mér finnst skipta verulega máli við meðhöndlun sleða, ekki síst ef aðstæður eru þannig að maður þarf að leggja sig fram við aksturinn eins og í giljum og brekkum. Þarna hefur Yamaha hitt á góða uppsetningu.

Hvað útlitið varðar skiptast menn nokkuð í tvo hópa, enda um hreint smekksatriði að ræða. Mér finnst Nytro einn sá flottasti á markaðinum.

Fjöðrun

Mér hefur stundum fundist skorta á fjöðrunina hjá Yamaha en ljóst er að nú hafa þeir tekið sig verulega á. “Mono shock” búkkinn sem kynntur var í stuttum Apex fyrir nokkru sló þegar í gegn en í Nytro er notast við aðra útfærslu, “Dual Shock” með tveimur dempurum. Þessi fjöðrun virðist henta sleðanum einkar vel. Að framan en þriðja kynslóð A-arma fjöðrunarinnar frá Yamaha. Saman vinna þær mjög vel og ég verð að segja að fjöðrunin er sá þáttur sem kom mér mest á óvart. Færið upp á Vaðlaheiði þar sem prófunin fór fram var mjög gróft á köflum en það virtist hreinlega ekki hægt að misbjóða sleðanum. Eftir því sem hraðar var ekið og ójöfnurnar meiri, þeim mun betur fór sleðinn með mann. Sérstaklega kom stutti sleðinn mér hér á óvart þar sem ég hef almennt séð verðir hrifnari af lengri sleðum. En sá langi er einnig góður. Fjöðrun þeirra er reyndar ólík. Stutti sleðinn er t.d. með stillanlega Fox-loftdempara að framan á meðan sá lengri er með hefðbundna olíudempara og gorma. Þá er minna skíðabil á lengri sleðanum.

Aksturseiginleikar

Smári tekur Nytro til kostanna.

Um aksturseiginleikana almennt má annars segja að mér fundust báðir sleðarnir koma vel út. Þeir eru ólíkir en báðir góðir, hvor á sínu sviði, enda ætlað ólíkt hlutverk. Sá styttri fjaðrar betur og stýrir betur á meðan sá langi hefur algera yfirburði í brekkum og lausasnjó, eins og gefur að skilja. Þar munar um beltið, 121” langt með 1,25” tommu spyrnum á þeim stutta á meðan sá langi er 153”x2,25”. Báðir sækja í að lyfta innra skíðinu í beygjum þannig að maður þarf aðeins að hafa varan á sér. En MTX útfærslan er fyrsti langi sleðann sem mér hefur fundist nánast eins og stuttur sportsleði í akstri. Hann virkar ótrúlega lipur og kvikur í öllum hreyfingum. Um báða sleðana má segja að þeir eru feykilega skemmtilegir aksturssleðar með sportlega eiginlega sem beinlínis kalla á að láta taka duglega á. Þetta er ekki sleði “sem keyrir sig sjálfur” í jákvæðri merkingu. Hann lofar þér alveg að hafa aðeins fyrir hlutunum en þó fyrst og fremst að hafa gaman af akstrinum. Uppgefin þyngd á styttri sleðanum er 225 kg en 237 á þeim lengri. Fjórgengisvél er í eðli sínu þyngri en tvígengis – fram hjá því verður ekki komist. Þetta er atriði sem sumir virðast líta á sem frágangssök í ljósi þess að þróunin hefur almennt verið í þá átt að létta sleða sem allra mest. Hins vegar virkar sleðinn mjög meðfærilegur í allri meðhöndlun þannig að í almennri notkun virðast aukakílóin ekki koma að sök.

Það sem má betur fara

En er þetta þá bara tóm hamingja? Auðvitað er það jafnan svo að hægt er að finna eitthvað sem má betur fara. Þótt mér finnist Nytroinn flottur þá verður að segjast að það er galli hvað ökumaðurinn er óvarinn. Það blæs ansi hressilega um þig á akstri. Fyrir mig, sem vil geta notað sleðann til lengri ferðalaga, þá þarf gera einhverjar úrbætur. Það er ekki pláss fyrir eina samloku í farangur, hvað þá meira. Með pústið beint aftur úr sætinu þá kemurðu ekki fyrir farangri þar nema gera einhverjar breytingar en það er eitthvað sem íslenskir hugvitsmenn, nú eða “Mr. Yamaha” sjálfur, eiga eftir að finna góða lausn á. Ég myndi einnig þiggja stærri bensíntank. Tankurinn tekur 7,4 gallon eða sem næst 28 lítra. Þú átt að geta komist um 15 mílur á galloninu, segja þeir í USA, sem þýðir eyðslu uppá 15,7 lítra á hundrað km. Samkvæmt því kemstu 179 km á tanknum. Flestir sleðar í dag eru með um 40 l bensíntank þannig að tankurinn á Nytro er 30% minni. Jafnvel þótt fjórgengis sé sparneytnari en tvígengis þá er samt hætt við að þú verðir fyrr með tóman tank en félaginn á tvígengissleðanum, a.m.k. ef miðað er við uppgefna eyðslu á nýjustu tvígengisvélum.

Niðurstaða

Stóð Nytroinn undir væntingum? Já, og gott betur. Ég þóttist nokkuð vita hvernig lengri sleðinn myndi virka en sá stutti kom mér á óvart, sérstaklega fjöðrunin. Persónulega myndi ég samt velja þann lengri þar sem hann myndi henta minni sleðamennsku betur. Hann skilar sér mun betur áfram í lausum snjó og brekkum og með breytingum, þannig að hægt sé að koma fyrir farangri, er hann afbragðs ferðasleði, sennilega einn sá besti sem hægt er að fá. Nytro er líkast til best heppnaði fjórgengissleðinn sem fram hefur komið til þessa. Honum er ætlað burðarhlutverk í sleðaframleiðslu Yamaha og hefur þegar á fyrsta ári sýnt að hann er til alls líklegur. Það skyldi þó ekki vera að hann myndi skila Yamaha á topp sölulistans að nýju, líkt og Phazar gerði fyrir um 20 árum síðan?

Hinn nýi Apex.

Eins og jafnan áður er það Yamaha sem ríður á vaðið við að kynna 2006 árgerðina af sleðum en það var gert síðastliðinn mánudag. Þeir sem spáð hafa að Yamaha væri að draga sig út úr sleðabransanum ættu að hugsa sig um tvisvar. Ný vél, nýtt boddý, nýir sleðar. Hvað meira er hægt að biðja um? Hjá Yamaha er gjöfinni því haldið þétt við stýrið fyrir árið 2006 – já það er fullt rör og ekkert minna – í urrandi fjórgengistakti.

Sárt en…

Undirritaður verður þó að viðurkenna að ánægjan yfir öllum nýjungunum er að vissu leyti tregablandin. RX-1 hverfur nefnilega af sjónarsviðinu, sorglegt en engu að síður staðreynd. RX-1 var framleiddur í 3 ár og batnaði stöðugt ár frá ári. Kynning hans á sínum tíma markaði tímamót í vélsleðasögunni því hann var fyrsti alvöru fjórgengissleðinn með afl og akstureiginleika á við bestu tvígengissleða. Og enn eftir þessi 3 ár er hann í raun kógur í ríki sínu því jafnoki hans hefur ekki komið fram á sjónarsviðið – fyrr en núna.

Hámarkinu náð

Apex er það nafn sem Yamha valdi fyrir hinn nýja sleða. Nafnið mun merkja hátindur eða hámark og því ljóst að Yamaha ætlar honum stóra hluti. Apex skartar nýrri vél og nýju boddýi og er boðinn í fimm útgáfum, þótt einn sleðinn nefnist raunar Attak. Byrjum á grunngerðinni, Apex ER. Með því að skipta út RX-1 nafninu vill Yamaha væntanlega undirstrika að hér sé kominn algerlega nýr sleði, ekki bara endurbætt módel síðasta árs. Enda er Apex sannarlega nýr sleði með aðra eiginleika en forverinn.

Ný vél

EngineHjartað í Apex er ný fjögurra strokka fjórgengisvél með beinni innspýtingu. Það hlaut að koma að því að menn skelltu innspýtingu í fjórgengissleða og Yamha reið á vaðið eins og stundum áður. Vélin á að skila nokkrum helstöflum umfram RX-1 og er gefin upp 150 hestöfl. Innspýtingin á að skila betra viðbragði en blöndungsvél og gera sleðann þannig skemmtilegri. Flest í vélinni hefur verið endurhannað frá RX-1 og til viðbótar því að skila meira afli er hún nokkrum kílóum léttari.

Nýtt boddý

Þótt línurnar í útliti Apex séu í grófum dráttum þær sömu og lagaðr voru með RX-1 er ekki allt sem sýnist. Apex kemur í alveg nýju boddýi sem Yamaha kallar Delta Box II. Grunnhugmyndin með því er að færa ásetu ökumanns framar líkt og þróunin hefur verið í vélsleðum almennt (rider forward). Með því telja menn sig ná betri þyngdardreifingu auk þess sem auðveldara verði að höndla sleðann. Þessu má þó ekki rugla saman við snjókross þar sem byggingarlagið gerir ráð fyrir að ökumaðurinn standi lengst af. Hér er hugsunin sú að auðveldara verði að standa upp og setjast til skiptis og þannig mæta mismunandi aðstæðum, hliðarhalla, brekkum o.s.frv. Sætið og stýrið á Apex hafa verið færð fram um 15 cm sé miðað við RX-1 og stýrið einnig hækkað nokkuð.

Rider Forward

Þetta kallaði einnig á fleiri breytingar á boddýinu, svo sem ljósinu, rúðunni, og bensíntanknum. Lofthreinsarinn er nú í raun hluti af framstykkinu og sjálft húddið er aðeins tiltölulega lítið lok sem fjarlægt er til að komast að vélinni. Útlit og frágangur hefur löngum verið fyrsta flokks hjá Yamaha og virðist hvergi slakað á því í Apex. Hvert smáatriði er þaulhugsað og t.d. er útlit og frágangur á mælaborði Apex í algerum sérflokki – og þetta er jú sá hluti sleðans sem maður hefur fyrir framan sig þegar setið er á honum. Sennilega verða minnstu breytingarnar á fjöðruninni frá RX-1 í Apex ER. Afturfjöðrunin er sú sama, enda ein sú besta í bransanum, en framfjöðrunin hefur verið endurbætt þannig að sleðinn stýri betur og lyfti skíðunum síður í beygjum.

Fyrir þá kröfuhörðu

Auk grunngerðarinnar Apex ER eru í boði tvær aðrar gerðir til að mæta þörfum þeirra kröfuhörðustu, þeirra sem kerfjast þess að fjöðrunin geti tekið við meira álagi en gengur og gerist hjá hinum almenna sleðamanni. Annar nefnist Apex GT og verður aðeins framleiddur í takmörkuðu upplagi. Hann skartar m.a. hágæða Öhlins dempurum sem stilla má á fullri ferð með takka við stýrið. Loks er það síðan Apex RTX með Fox-loftdempurum fyrir þá allra villtustu.

Millilangur með 150 hestöfl

Þeir þrír sleðar sem hér hafa verið nefndir, þ.e. Apex ER, Apex GT og Apex RTX eru allir stuttir, þ.e. með hefðbundið 121 tommu belti. Fjórði sleðinn í nýja boddýinu og með nýju vélina nefnist hins vegar Attak og hann kemur á 136 tommu bleti. Hér er því kominn arftaki RX Warrior. Í Attak var smíðuð ný útgáfa af “mono-shock” afturfjöðruninni sem Yamaha kynnti í fyrra og hlaut mikið lof fyrir. Þessi sleði er aðeins lægra gíraður en Apex, til að mæta lengra belti, og er um 12 kg léttari en RX-Warrior. Með 150 hestöfl og 136 tommu belti ættu mönnum að vera flestir vegir, eða fjöll, færir.

Alvöru púðursleði sem hentar líka í ferðalögin

Apex MTNFimmti sleðinn sem byggir á sama grunni og hinir er Apex Mountain. Hér er kominn alvöru fjallasleði og beltið er ekkert smáræði, 162 tommur á lengd og 16 á breidd. Það er af nýrri gerð þar sem sumir fliparnir í beltinu eru mjúkir en aðrir harðir, auk þess sem þeir eru ekki allir jafn langir. Með þessu á beltið að henta betur í misjöfnu færi, þ.e. bæði í púðri og stífari snjó. Þyngd þessa sleða er sannarlega talsvert meiri en annarra fjallasleða, eða tæp 300 kg (596 lbs) á meðan t.d. Summit 1000 á 162×16 tommu belti er gefin upp 529 lbs. Ekki kæmi mér á óvart þótt margir hérlendis muni horfa spenntir til þessa sleða. Auk þess að skilja flesta eftir í brekkunum ætti hann að henta vel til ferðalaga. Pústinu er beint út til hliðanna og aftan við sætið er ágætis geymslurými fyrir farangur.

120 hestafla deildin

GYT-R shocksÍ fyrra kynnti Yamaha til sögunnar nýja 3ja stokka, 120 hestafla fjórgengisvél í nokkrum sleðum og heldur nú áfram á sömu braut. M.a. kemur sleði með þessari vél sem kallast Nytro ER og er smíðaður sem skemmtilegt leiktæki með góða aksturseiginleika og öfluga fjöðrun. RC Vector og RS Rage sleðarnir með 3ja strokka vélinni halda áfram og fá ýmsar endurbætur. Nýir sleðar í þessari línu eru Vector GT, sambærilegur við Apex GT að vélinni undanskildri, RS Vector með “mono-shock” afturfjöðruninni og RS Vector Mountain SE með 162×16 tommu beltinu. Sá millilangi, þ.e. RS Rage á 136 tommu belti, fær einnig “mono-shock” afturfjöðrunina og endurbætur sem létta hann nokkuð á milli ára. Lokst má nefna lúxus ferðasleðann Venture sem kemur óbreyttur í stórum dráttum, enda toppurinn í ferðasleðum að margra mati. Þess má síðan geta að sögusagnir eru á kreiki um endurkomu Yamaha í snjókrossið næsta vetur en það eru sögusagnir enn sem komið er.

Er Yamaha á réttri leið?

Enn á ný hlýtur sú spurning að vakna hvort Yamaha sé á réttri leið með því að veðja á fjórgengistæknina. Því verður ekki á móti mælt að henni fylgir aukin þyngd og það mun alltaf há þessum sleðum í samanburði við tvígengissleða. Síðan verður hver og einn að meta og gera upp við sig hvers konar sleði hentar honum. Þótt aukin þyngd sé sjaldnast kostur er vert að spyrja sig hversu oft þær aðstæður skapast að þyngdin skipti höfuðmáli. Hana verður einnig að vega á móti þeim kostum sem fylgja fjórgengisvél, svo sem meira tog, minni eyðsla, lengri ending og lægri bilanatíðni. Ég hef sagt það áður og ég segi það enn að ég tek ofan fyrir Yamaha fyrir að fara þessa leið. Ekki endilega vegna þess að ég sé á leiðinni að fá mér fjórgengissleða heldur fyrir að þora að taka áhættuna og framkvæma það sem sleðamenn höfðu rætt um árum saman og flestir talið óhugsandi – að smíða alvöru fjórgengissleða sem ekki bara er sambærilegur við það besta í tvígengisheiminum heldur stendur framar á mörgum sviðum.

Um síðustu helgi fékk Sleðasíðan afhentan Yamaha RX-1 frá Toyota á Akureyri til reynsluaksturs. Sleðinn var prófaður við ýmsar aðstæður í þrjá daga og nú liggur niðurstaðan fyrir.

Sprengja síðasta árs
Þegar sleðaframleiðendur voru fyrir réttum tveimur árum að keppast við að kynna 2003 árgerðina litu ýmsir áhugaverðir sleðar dagsins ljós. Við skulum muna að þetta var árið sem Ski-doo kom með REV á almennan markað og Arctic Cat með Firect, hvoru tveggja sleða sem hlotið hafa verðskuldaða athygli og lof. Einnig kynnti Arctic Cat tveggja strokka 900 vélina á þessum tíma. Enginn þessara sleða varð þó þess heiðurs aðnjótandi að hljóta nafnbótina “Sleði ársins” hjá hinu virta tímariti Snow Goer. Sá titill var þegar frátekinn fyrir eina mestu sprengju sem komið hefur inn á vélsleðamarkaðinn hin síðari ár, RX-1 frá Yamaha.

Sleði fyrir íslenskar aðstæður?
Með RX-1 gerði Yamha það sem ýmsir höfðu spáð að myndi ekki verða raunveruleiki fyrr en eftir mörg ár. Þeir komu fram með fullskapaðan fjórgengissleða, sambærilegan að afli við öflugustu tvígengissleða og innan þeirra þyngdarmarka sem hljóta að teljast vel ásættanleg. Með því er þó á engan hátt verið að draga úr þeirri staðreynd að RX-1 er þungur sleði í samanburði við þá tveggja strokka tvígengislínu sem verið hefur nær allsráðandi hjá öðrum sleðaframleiðendum síðustu ár. En er RX-1 sleði fyrir íslenskar aðstæður? Eða er þetta einfaldlega nökkvaþungt skrímsli með vonlausa aksturseiginleika? Fyrir milligöngu Toyota á Akureyri, umboðsaðila Yamaha, var ákveðið að Sleðasíðan tæki RX-1 til reynsluaksturs og freistaði þess að dæma hvers konar sleði væri hér á ferðinni.

Byrjað var á stuttum sleða á 121 tommu belti. Undirritaður hafði sleðann til afnota um síðustu helgi og verður sú reynsla tíunduð hér á eftir. Á föstudaginn og laugardaginn var tíminn notaður til að fara stutta spretti og en á sunnudaginn var farið upp á Vaðlaheiði til að fá reynslu af notkun sleðans í lengri akstri. Næst er röðin síðan komin að RX-1 á 151 tommu belti og verður fróðlegt að fá samanburðinn þegar þar að kemur. Meðfylgjandi myndir tóku greinarhöfundur og Sævar Sigurðsson.

Einstök vél
Kynning Yamaha á RX-1 kom nánast eins og þruma úr heiðskíru lofti því ótrúlega lítið hafði lekið út um áformin. Það sem Yamhaha gerði var að taka vélina úr hinu vinsæla R1 mótorhjóli og laga hana að notkun í sleða. Þetta er fjögurra strokka 998 cc línuvél með fimm ventlum á hverjum strokk og fjórir 37 mm blöndungar sjá um að fæða græjuna þannig að öll 145+ hestöflin fái notið sín. Eitt af þeim vandamálum sem menn sáu fyrir sér var að vélsleðakúpling myndi aldrei virka á þeim snúningshraða sem litlar en kraftmiklar fjórgengisvélar þurfa. Þetta leysir Yamaha snilldarlega með einföldum niðurgírunarbúnaði. Útkoman er einstök vél, gríðarlega aflmikil en mun sparneytnari en sambærilegar tvígengisvélar. Yamhaha gefur upp allt að 30% minni eyðslu en sambærileg tvígengisvél og prófanir Maximumsled.com hafa staðfest þær tölur. Bara hljóðið eitt ætti að duga til þess að hrífa hvern þann með sér sem á heyrir. Gangur vélarinnar er líka ansi mikið öðruvísi en í stóru tvígengissleggjunum. Engin nístandi víbringur, aðeins lágvært suð sem breytist í hávært urr þegar komið er við gjöfina.

Þessi stóra vél gerir það að verkum að RX-1 er engin léttavara. Hins vegar finnst ótrúlega lítið fyrir þyngdinni í öllum venjulegum akstri. Vélinni er komið fyrir eins neðarlega og hægt er og leitast við að sem mest af þyngdinni sem styst frá driföxlinum og ökumanninum. Í hefðbundnum “trail”-akstri virkar RX-1 ekkert þyngri en “hefðbundnir” stuttir sleðar, nema síður sé. Það er fyrst og fremst þegar þú festir þig að öll 300 kílóin verða að veruleika. Hins vegar er vélarorkan af þeirri stærðargráðu að festur eru eitthvað sem ekki þarf að hafa miklar áhyggjur af. Þá má minna á að sleðinn hefur verið léttur verulega frá fyrstu árgerðinni og mun þannig léttast um heil 15 kg á næsta ári.

Áseta
Eitt af því sem mér finnst skipta miklu máli við vélsleða er hvernig mér finnst að sitja á honum og hvernig afstaðan á milli sætis og stýris kemur út. Það er alveg sama hvort menn hugsa notkun sleðans fyrir styttri eða lengri ferðir, góð áseta er lykilatriði, ásamt því að þægilegt sé að standa þegar það á við. Í þeim efnum er erfitt að búa til einn sleða sem hentar öllum. Ég verð að setja að fyrir minn smekk er ásetan á RX-1 í hæsta gæðaflokki. Sætið er hæfilega stíft og vel lagað og útsýni á mælana mjög gott. Stýrið sjálft mætti þó að skaðlausu vera bæði hærra og jafnvel breiðara. Með hærra stýri væri auðveldara að ráða við sleðann í hliðarhalla og skáskera brekkur. Það kostar þó nokkur átök að rífa sleðann upp á annað skíðið og örugglega betra að ökumaðurinn sé sæmilega vel á sig kominn.

Aksturseiginleikar
Ég verð að viðurkenna að ég hafði vissar efasemdir um RX-1 áður en ég fékk hann til prófunar. Ég þóttist vita að vélin væri frábær en hafði áhyggjur af aksturseiginleikunum út af þyngdinni. Þú ert hins vegar ekki búinn að nota svona sleða lengi þegar slíkar efasemdir eru foknar út í veður og vind. Það sem kom mér mest á óvart er hversu léttur og meðfærilegur sleðinn í raun virkar. Hann beygir vel og lætur að flestu leyti vel að stjórn. Helsti gallinn er að þú verður að hafa varann á þér í kröppum beygjum. Innra skíðið vill fara á loft og jafnvel ber á að sleðinn skriki út undan sér. Þarna kemur þyngdin án efa til sögunnar en þetta kann að vera hægt að leysa með því að stilla fjöðrunina betur. T.d. má hugsa sér að láta sleðann standa betur í skíðin en þá verður að hafa í huga að hann þyngist væntanlega í stýri að sama skapi og einnig er spurning hver áhrifin verða á afturfjöðrunina.

Ég gerði reyndar engar sérstakat tilraunir með mismunandi uppsetningu á fjöðrun.Heilt yfir fannst mér sleðinn vel upp settur og hef raunar alla tíð verið ágætlega sáttur við Pro Action afturfjöðrunina frá Yamaha. Hún hefur reyndar ekki þróast mikið í gegnum árin en eins og fram hefur komið verða verulegar breytingar á henni frá og með 2005 árgerðinni. Þetta er ágætlega burðarmikil fjöðrun, stendur sig mjög vel á meðan ekki er mjög óslétt færi, en á virkilegum karga eru aðrar útfærslur betri. Galli við þá Yamaha sleða sem ég hef haft kynni af hefur verið óþarflega mikið slit á meiðum og ekki er ég frá því að RX-1 geti verið sama marki brenndur. A.m.k. þóttist ég nokkrum sinnum finna smá plastlykt ef færið var hart. Engin hitavandamál voru hins vegar með vélina þótt inn á milli kæmu kaflar með lítilli kælingu.

Nýtur sín vel í hraðakstri
Best nýtur RX-1 sín venjulegum “trail”-akstri. Þannig er líka sennilega bróðurparturinn af öllum akstri sleðamanna. Og hraðinn er ekki vandamál. Eftir því sem hraðar var ekið, eftir því naut sleðinn sín betur. Upp á Vaðlaheiði gafst kostur á að gefa duglega í. Færið var talsvert rifið á köflum en það var svo sannarlega ekki vandamál. Þótt mælirinn sýndi vel yfir 100 km hraða haggaðist maður ekki á sætinu. Framfjöðrunin stóð sig frábærlega og ég fullyrði að ég hef engan sleða keyrt sem lætur jafn vel af stjórn á mikilli ferð. Við þessar aðstæður fannst mér sleðinn njóta sín hvað best og skapaði tilfinningu sem ég hef ekki áður notið á 30 ára sleðaferli. Ég viðurkenni fúslega að vera frekar huglaus þegar kemur að hraðakstri á vélsleða en á RX-1 fannst mér allir vegir vera færir.

Hliðarhalli – brekkur – púður
Vert er að hafa á hreinu að RX-1 er ekki besti púðursleðinn eða fjallaklifrarinn á markaðinum, enda ekki ætlað að vera það. Þetta á auðvitað ekki síst við um stutta sleðann sem prófaður var að þessu sinni. Mín upplifun af sleðanum er hins vegar sú að hann sé vel meðfærilegur í hliðarhalla og á meðan hann hefur spyrnu klifrar hann endalaust upp brekkur. Stutta beltið hentar ekki í púðursnjó, frekar en hjá öðrum stuttum sleðum, en mér fannst hann samt ótrúlega duglegur. Gríðarlega spennandi ferð upp Geldingsárgilið í Vaðlaheiði, í miklum lausasnjó, var einn af hápunktum helgarinnar en fékk snöggan og sorglegan endi þegar ökumaðurinn fipaðist eitt augnablik í þröngum skorningi. Þá var gott að skóflan var með í för.

Útlit og frágangur
Útlit er eitthvað sem menn verða aldrei sammála um. Einnig getur smekkur manns breyst. Mér fannst t.d. Firecat til að byrja með einhver ljótasti sleði sem ég hafði séð. Nú, tveimur árum seinna, finnst mér hann einhver sá fallegasti á markaðinum. Mér hefur hins vegar frá upphafi þótt RX-1 hreint ótrúlega flottur og það álit dofnaði ekki við að prófa gripinn. Það er helst að manni finnist hlutföllin í stutta sleðanum svolítið skrítin. Að framendinn beri það sem fyrir aftan er hálfgerðu ofurliði. En hér ræður smekkur hvers og eins. Rúðan er ágætlega heppnuð en mætti þó fyrir minn smekk vera aðeins breiðari. Mér fannst gusta heldur mikið um hendurnar. Sleðinn er til í nokkrum litasamsetningum en sá sem undirritaður hafði til afnota var svartur. Yfireitt finnst mér það svona frekar óspennandi útfærsla en fer þessum sleða hins vegar ágætlega. Sigbrettin líkaði mér ágætlega við, þótt svona 1 tommu breikkun myndi ekki skemma fyrir.

Yamaha hefur alla haft orð á sér fyrir vandaðan frágang og þar er RX-1 engin undantekning. Það er hrein unun að sjá hversu allt virðist vandað og vel hugsað. Digital mælaborðið er ótrúlega “kúl” ásamt því að virka vel. Hitastilling fyrir handföng og bensíngjöf er stiglaus og vel fyrir komið sitt hvoru megin á stýrinu. Takki til að hækka og lækka ljós er einnig vel staðsettur og ljósið sjálft er mjög gott. Hái geislinn lýsir vel framfyrir sleðann og ef ljósin eru lækkuð fæst mjórri og lægri geisli sem ætti að nýtast vel ef keyra þarf í vondu veðri.

Flott en pirrandi
Útfærsla á púströrunum er ótrúlega flott en á sama tíma dálítið pirrandi. Þegar þú t.d. setur sleðann í gang á morgnanna eftir að hann hefur staðið úti þá þarftu að lofa honum að ganga í smá stund. Þú vilt hins vegar nota tímann til að losa aðeins um sleðann, lyfta honum upp að aftan og láta hann detta niður til að losa um klaka í beltinu. Á RX-1 færðu hins vegar pústið beint í andlitið við þessa athöfn. Stærsti ókostur þessa fyrirkomulags með púströrin er hins vegar alger skortur á farangursrými. Þú getur ekki tekið með þér nesti til dagsins nema þá að fá þér tanktösku eða aðra lausa hirslu sem þú hengir utan á sleðann. Fyrir þá sem stunda langferðir skapa púströrin einnig vandamál upp á farangursgindur. Þetta munu þó íslenskir hugvitsmenn vera búnir að leysa og hefur undirritaður t.d. heyrt að Sigurjón Hannesson “Breikkarinn” hafi hannað útfærslu sem virki vel.

Fyrir hverja?
Ýmsar efasemdarraddir hafa heyrst um ágæti RX-1. Eftir að hafa sjálfur reynt hann get ég með góðri samvisku sagt að fæstar þær sögur eiga við rök að styðjast. Enda koma örugglega flestar sögurnar frá mönnum sem ekki hafa prófað gripinn. Það er einfaldlega mjög erfitt að finna neikvæða hluti til að segja um RX-1.

Í heildina líkaði mér frábærlega vel við sleðann þótt alltaf megi finna eitthvað til að setja útá. Það eru til sleðar sem standa sig mjög vel á tilteknu sviði og myndu þ.a.l. þar standa sig betur á því en RX-1. Hins vegar hef ég trú á að þessi sleði ætti að geta hentað mjög stórum hópi sleðamanna því hann er að gera marga hluti mjög vel. Nóg afl, góð áseta, góðir alhliða aksturseiginleikar og vönduð smíði er eitthvað sem ég held að margir séu að sækjast eftir. Flott útlit og 30% minni eyðsla en félaginn á tvígengissleðanum ætti heldur ekki að skemma fyrir. Fyrir þá sem stunda langferðir um hálendið er sleði sem þessi augljós kostur og í raun undarlegt að ekki skuli fleiri hafa valið þessa leið. Ég er hins vegar sannfærður um að þeim mun fjölga.

Að lokum
Eins og fram hefur komið hér á síðunni mun Yamaha leggja aukna áherslu á fjórgengistæknina á næsta tímabili og ætlar greinilega að veðja á hana. Á þessu hafa menn mismunandi skoðanir eins og gengur. Ég segi hins vegar: Frábært! Þó ekki nema fyrir það eitt að ekki séu allir framleiðendur að matreiða sama grautinn í svipuðum skálum. Yamaha sýndi okkur með RX-1 að fjórgengistæknin er og verður alvöru valkostur í sleðum. Fyrir að vilja, þora, geta og gera fær Yamaha mitt atkvæði.
Texti: Halldór Myndir: Halldór og Sævar Sig.

Plúsar:
Yfirdrifið vélarafl
Einstakt “sound”
Áseta
Stöðugleiki í akstri
Frágangur
Aðalljós

Mínusar:
Skortur á farngurshólfi
Lyftir skíðunum heldur mikið í beygjum
Stýrið mætti vera hærra

RS Rage kemur með nýju þriggja stokka fjórgengisvélinni og á 136” belti.

Fimm nýir sleðar með nýrri fjórgengisvél og alls níu sleðar með fjórgengisvél, fimm útfærslur af nýrri afturfjöðrun og allt að 15 kg léttari RX-1. Þetta eru hápunktarnir í 2005 línunni af Yamaha sem kynnt var með stæl í gær.

Ljóst er að Yamaha er að veðja á fjórgengistæknina og hefur þar náð verulegu forskoti á aðra framleiðendur. Spurningin er hvað aðrir gera – ná þeir að þróa tvígengisvélar sem uppfylla væntanlegar mengunarreglugerðir eða hella þeir sér af krafti í fjórgengisslaginn. Það verður tíminn að leiða í ljós. Sem stendur er Yamaha í nokkurskonar sérdeild, úrvalsdeild mundu sumir segja – og með góðum rökum, á meðan aðrir hafa eflaust aðrar skoðanir á þeim bláu.

Yfirlit um það helsta

Sem fyrr segir koma fimm nýir sleðar sem allir skarta sömu vélinni, nýrri þriggja stokka fjórgengisvél. Að rúmtaki er hún svipuð og fjögurra strokka vélin í RX-1, eða 973 cc. Aflið er rétt um 120 hö eða svipað og hjá sleðum með 600 tvígengisvél. Þar er þessum sleða enda ætlað að keppa, á hinum stóra markaði fyrir 600 sleða í Bandaríkjunum og reiknar Yamaha með að ná dágóðri sneið af þeirri köku. Sleðarnir sem um ræðir nefnast RS Vector, RS Vector ER, RS Vector Mountain, RS Rage og RS Venture.

RX-1 er áfram í boði í sömu útfærslum, þ.e. stuttur RX-1, RX-1 ER, RX Warrior og RX-1 Mountain. Allir koma þó verulega endurbættir og léttari en í fyrra.

Aðeins fimm sleðar með tvígengisvél eru nú í framleiðslulínu Yamaha. Þar má helst nefna SXViper Mountain sem kemur á nýrri gerð af skíðum og nýrri afturfjöðrun. Þeir sleðar sem nú heyra sögunni til frá því í fyrra eru stuttur SXViper, Mountain Max 700 og Venture 700.

RX-1. Ári eftir að hann kom á markað hafa keppinautarnir ekki enn fundið svar. Þetta er sannarlega eini sleði sinnar tegundar.

Yamaha er samkvæmt venju fyrsti framleiðandinn til að kynna 2004 árgerðina af sleðum en hulunni var svipt af henni vetur í Bandaríkjunum fyrr í dag. Eftir að hafa varpað sprengju inn á markaðinn fyrir ári síðan með RX-1 fjórgengissleðanum og kynnt hinn geysivinsæla Viper fyrir tveimur árum, má segja að breytingarnar hjá Yamaha séu smærri í sniðum að þessu sinni. Þó eru ýmsar nýjungar á ferðinni, m.a. ný útfærsla af RX-1 á 136 tommu belti og ný Venture 700 ferðasleði

Grunngerðin af RX-1 á stuttu belti kemur að mestu óbreytt, enda reynst vel. Sleðinn fær þó nýja gerð af belti frá Camoplast (Rip Saw track ) sem á að gefa enn betri spyrnu. Þetta nýja belti kemur raunar á flestum sleðunum. Einnig má nefna nokkrar minniháttar “fíniseringar”, svo sem endurbætta úrfærslu á hita í handföngum og bensíngjöf, sleðinn hefur verið léttur um 2,5 kg að framan og fleira mætti telja.

RX Warrior er ný útfærsla á RX-1, þ.e. nánast sami sleði og RX-1 en með 136 tommu belti. Honum er ætlað að keppa við t.d. SKS frá Polaris og Renegate frá Ski-doo sem báðir hafa notið mikilla vinsælda. Þessi vinsæla beltislengd er tilraun til að búa til sleða sem hentar sem flestum aðstæðum, þ.e. með meira flot en stuttbeltasleðarnir en betri akstureiginleika en púður- eða klifursleðar á beltum yfir 140 tommur. Warrior er með nýrri útfærslu af afturfjöðrun sem á að vera mjög einfalt að stilla.

SXViperX er annar nýr sleði. Þetta er hreinræktaður sportsleði byggðir á hinum vinsæla og gullfallega Viper sem margir vilja meina að sé einn flottasti sleði sem smíðaður hefur verið. SXViperX er hlaðinn búnaði, m.a. Ohlins dempurum.

SXVenom er líka nýtt nafn en þar er a ferðinni endurfæðing sleða með 600 þriggja strokka mótornum sem ekki var í framleiðslulínunni fyrir árið 2003.

Fyrir ferðadeildina kemur Yamaha með mjög spennandi kost í nýrri Venture 700. Sleðinn hefur nú fengið vélina úr Viper og einnig sama flotta útlitið. Stjórntækin og mælaborðið er hið sama og í RX-1. Þetta er m.ö.o. aflmeiri og flottari sleði en fyrirrennarinn og tilbúinn að takast á við hvaða fjöll sem er.

Mountain-sleðarnir frá Yamaha koma að mestu óbreytir frá fyrri árgerð en þó allir með einhverjum smá endurbótum. Þetta eru RX-1 á 151×2 tommu belti, SXViper á 144×2 tommu belti og hinn þrautreyndi Mountain Max 700 á 141×2 tommu belti.

Nú hefur Yamaha sem sagt lagt sín spil á borðið og þá er bara að bíða og sjá hverju hinir framleiðendurnir svara.

Ljóst má vera að Yamaha hefur hrist duglega upp í vélsleðaheiminum með nýja RX-1 sleðanum. Í raun er hér kominn fyrsti alvöru fjórgengissleðinn sem er samanburðarhæfur við öflugustu tvígenissleða. Vélin er 998 cc, vatnskæld fjögurra strokka línuvél sem byggð er á hinni vinsælu R1 mótorhjólavél og skilar frá sér 145-150 hestöflum. Yamaha-menn kalla vélina Genesis Extreme. Hún er með tveimur yfirliggjandi knastásum, fimm ventlum á sílender (samtals 20 ventar!) og 37 mm blöndungum

Snúningshraði vélarinnar er allt að 10.200 snúningar á mínútu (rpm), sem er of mikið fyrir hefðbundnar vélsleðakúplingar. Snúningshraðinn er því gíraður niður framan við fremri kúplingu þannig að hann verður um 8.000 rpm að hámarki. Vélinni er hallað aftur um 30 gráður til að koma henni betur fyrir og snúa blöndungarnir fram. Pústið snýr því aftur, er leitt undir sætið og kemur út sitt hvoru megin við það að aftanverðu. Vélin er einnig neðar og aftar en t.d. í SRX-sleðanum og þyngdarpunkturinn því betri. Forsvarsmenn Yamaha fullyrða að nýja vélin sé 30% sparneytnari en en 800 cc tvígengisvél og togi 65% meira.

Nýr frá grunni

En það er ekki bara vélin sem er ný. Þetta er algerlega nýr sleði, að búkkanum frátöldum. Grindin er af nýrri gerð þar sem saman fer styrkur og léttleiki. Framfjöðrunin hefur ekki áður sést hjá Yamaha en svipar óneitanlega til A-arma fjöðrunarinnar sem Arctic Cat hefur þróað með góðum árangri. Að framan á sleðinn að fjaðra um 9 tommur en 11,5 að aftan. Þar er notuð reynd fjöðrun frá Yamaha, sama og í SX Viper, hin svokallaða Pro Action. Eins og vera ber er RX-1 vel búinn að öllu leyti, með stafrænu mælaborði og ýmsu fleiru.

Þrjár útfærslur

Sleðinn kemur í þremur útfærslum sem auk grunngerðarinnar RX-1 eru RX-1 ER (með bakkgír) og Mountain RX-1 á 151×2 tommu belti, hærra stýri, mountain-aturfjöðrun en eins að öðru leyti. Einnig býður Yamaha þrjár gerðir til viðbótar sem fást munu í takmarkaðann tíma (“vortípur”). Verðið er e.t.v. lægra en margir hefðu búist við, eða frá 8.850 dollurum. Til samanburðar kostar Ventura 700 8.399 dollara og SX Viper 7.499 dollara.

En hvað með aðra sleða?

Skiljanlega falla aðrir sleðar frá Yamaha af 2003 árgerðinni nokkuð í skuggann af þessari sprengju sem nú hefur verið varpað inn á vélsleðamarkaðinn en fleiri athyglisverðir sleðar finnast í framleiðlulínunni fyrir 2003. SX Viper hefur fengið nokkrar minniháttar endurbætur, m.a. nýtt belti og sætisáklæði. Þetta er mest seldi nýi sleðinn af 2002 árgerðinni og hefur komið mjög vel út vestanhafs. Þá kemur Viper nú í mountain-útgáfu á 144×2 tommu belti. Venture ferðasleðarnir standa áfram fyrir sínu og eru nánast óbreyttir frá 2002 módelinu.